HOME

GEORGE RECLOS

FRANK PANIS

FRANCESCO ZEZZA

PATRICIA SPINELLI

ARTICLES

FISH INDEX

PROFESSIONALS

PHOTO GALLERY

LINKS

BOOK REVIEW

AWARDS

MARINE TANK

DISCOVER MEDITERRANEAN

SIDE EFFECTS

HOBBYIST'S GALLERY

MACRO & NATURE PHOTOGRAPHY

DISASTERS WITH DAVE

MCH-DUTCH

MCH PO POLSKU

ARTYKU£Y

ΑΡΧΙΚΗ

ΑΡΘΡΑ

ΕΙΔΗ ΨΑΡΙΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΒΡΑΒΕΙΑ

 

 

 

Ώρα για ξύπνημα !!!

Πώς αλήθεια ξυπνάτε τα ψάρια σας; Πιθανόν να μην γνωρίζετε πως το ξαφνικό άναμμα διακοσίων και πλέον Watts φωτός σε ένα, μέχρι στιγμής, σκοτεινό ενυδρείο μπορεί να αυξήσει το stress των ψαριών σας. Αυτό θα το διαπιστώσετε όμως, εφ’ όσον παρακολουθήσετε τις ξαφνικές, νευρικές κινήσεις τους κάθε φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Στη φύση βέβαια, η εναλλαγή φωτός – σκοταδιού – φωτός γίνεται σταδιακά και χρειάζονται αρκετές ώρες ώσπου να φωτιστεί η λίμνη από το φως της ημέρας στη μεγαλύτερη ισχύ του.

Τα πράγματα είναι ακόμη πιο σύνθετα όταν αναφερόμαστε στα Haps (Απλοχρωμίνες) της λίμνης Malawi, που ζουν σε βάθη πάνω από δέκα μέτρα.

Σε τέτοια βάθη, η αύξηση της φωτεινότητας γένεται ακόμη πιο αργά, ενώ η ένταση του φωτός, ποτέ δεν φτάνει τη συνηθισμένη ένταση που λαμβάνει ένα ενυδρείο. Αυτό είναι εμφανές σε όλες τις ταινίες video που έχω μέχρι τώρα παρακολουθήσει και φρονώ πως θα πρέπει να μιμούμαστε το φαινόμενο αυτό και στα ενυδρεία μας.

Αυτά τα είδη ψαριών είναι προσαρμοσμένα σε μέτρια προς χαμηλά επίπεδα εντάσεως φωτός και έτσι θα πρέπει να τα διατηρούμε και στην αιχμαλωσία εάν επιθυμούμε να πλησιάσουμε κατά πολύ τις φυσικές ανάγκες τους. Παρ’ όλα αυτά μπορούμε να έχουμε επαρκή φωτισμό στα ενυδρεία που τα φιλοξενούν, ώστε να μπορούμε να τα θαυμάζουμε άνετα, όμως οι υπερβολές θα πρέπει να αποφεύγονται.

Αυτό που μάλλον είναι πιο σημαντικό είναι η ποιότητα του φωτός που χρησιμοποιούμε. Δεν χρειάζεται να πούμε πως οι φτηνές λάμπες που χρησιμοποιούμε για να φωτίζουμε το καθιστικό μας ποτέ δεν θα αναδείξουν τα πραγματικά χρώματα των ψαριών, αφού μπορεί να φαίνεται πως παράγουν «λευκό» φως, αλλά στην πραγματικότητα παράγουν «πράσινο», οπότε θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ειδικές λάμπες, κατάλληλες για χρήση σε ενυδρεία, προσέχοντας όμως πάντα για το ποιες ακριβώς θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε.

Οι κανονικοί λαμπτήρες για χρήση σε ενυδρεία «γλυκού νερού» (αναφέρομαι πάντα σε λάμπες φθορισμού) δεν είναι οι καταλληλότεροι, μιας και παράγουν αρκετά θερμό φως.

Είναι κατάλληλοι για να φωτίσουμε ενυδρεία που φιλοξενούνται διάφορα είδη m’buna ή φυτεμένα ενυδρεία, αφού αναδεικνύουν τα θερμά χρώματα (κόκκινο, πορτοκαλί και κίτρινο) και μπορούν να προσφέρουν μία όμορφη αντίθεση σε σχέση με τα πράσινα υδρόβια φυτά. Όμως τα Haps ζουν σε βάθη μεγαλύτερα των δέκα μέτρων. Σε τέτοια βάθη η πληθώρα των θερμών ακτίνων έχει απορροφηθεί και απομένει μόνο μία μεγάλη ποσότητα μπλε φωτός. Έτσι η σωστή αναλογία (εάν υποθέσουμε βέβαια πως θα μπορούσαμε να αναμίξουμε τα χρώματα μεταξύ τους) θα ήταν λίγα θερμά χρώματα (κόκκινο, πορτοκαλί και κίτρινο) με μεγάλες ποσότητες ψυχρών (πράσινο και βασικότερα μπλε).

Τέτοιες λάμπες βέβαια δεν υπάρχουν.

Βέβαια μπορούμε να συνδυάσουμε λάμπες, ώστε να επιτύχουμε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Η πλέον συνετή λύση είναι το να συνδυάζει κανείς ακτινικούς λαμπτήρες φθορισμού με πολύ περιορισμένο φάσμα (μπλε χρώμα), μαζί με λαμπτήρες ηλιακού φωτός που εκπέμπουν σε πιο ευρεία περιοχή φάσματος (κόκκινο, πράσινο και μπλε). Έχω ανακαλύψει πως δύο συνδυασμοί δίνουν το άριστο αποτέλεσμα.

Δοκιμάστε συνδυασμό από λαμπτήρες φθορισμού λευκού φωτός για χρήση σε θαλασσινά ενυδρεία που παράγουν 18.000° Κ (θερμικοί βαθμοί της κλίμακας Kelvin), με ακτινικούς λαμπτήρες, σε αναλογία έναν προς έναν (1:1).

Εναλλακτικά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε λαμπτήρες φθορισμού λευκού φωτός για χρήση σε θαλασσινά ενυδρεία με μεγαλύτερη διεισδυτικότητα, που παράγουν 8.500°  με 9.500° Κ, με ακτινικούς λαμπτήρες φθορισμού σε αναλογία δύο προς έναν (δηλαδή δύο ακτινικές για κάθε λευκή λάμπα φθορισμού).

Για να αποφύγετε, εξ’ άλλου, τις χρωματισμένες περιοχές στο ενυδρείο θα πρέπει να εγκαταστήσετε τους λαμπτήρες πολύ κοντά τον ένα με τον άλλο και προτιμότερο είναι να τους εγκαταστήσετε στο μέσον του βάθους (πλάτους) του ενυδρείου.

Προσωπικά διαθέτω ενυδρείο που ανοίγει και από τις δύο πλευρές, οπότε αυτή η τοποθέτηση γίνεται υποχρεωτική για ‘μένα, αλλά το ίδιο εφαρμόζω και σε «κανονικά» ενυδρεία.

Προς το παρόν, χρησιμοποιώ μία σειρά από λευκούς λαμπτήρες μαζί με δύο σειρές ακτινικών (έχω μάλιστα τους λευκούς λαμπτήρες στη μεσαία σειρά). Αυτός ο συνδυασμός παράγει μεν αρκετό φως ώστε να απολαμβάνει κανείς την ομορφιά των ψαριών του, αλλά από την άλλη πλευρά η δημιουργούμενη ατμόσφαιρα παραμένει αρκετά κοντά στις συνθήκες φυσικού φωτός στο περιβάλλον.

Όταν συγκρίνω την «ατμόσφαιρα» του ενυδρείου που φιλοξενώ τα Haps μου με εκείνη του ενυδρείου που στεγάζω τα m’buna φαίνεται λες και στο ενυδρείο με τα m’buna ο ήλιος είναι ακριβώς από πάνω από το ενυδρείο, ενώ σ’ αυτό με τα Haps δίνεται η αίσθηση του «μεγάλου βάθους». Είναι φυσικό πως για να μιμηθεί κανείς τις ακριβείς συνθήκες φωτός που απαντώνται στο φυσικό περιβάλλον, θα πρέπει να χρησιμοποιήσει σαφώς μικρότερες ποσότητες φωτός, αλλά θα πρέπει μετά να μαντεύει πού είναι τα ψάρια.  

Όπως προανέφερα, το ξύπνημα των ψαριών θα πρέπει να γίνεται – εκτός των άλλων – και με ήπιο τρόπο, οπότε καλό είναι να χρησιμοποιεί κανείς χρονοδιακόπτες.

Τα ενυδρεία μου προσλαμβάνουν αρχικά ηλιακό φως που μπαίνει στο δωμάτιο από τα παράθυρα και είναι τόσο που δεν προκαλεί stress στα ψάρια μου, αφού αυξάνεται πάρα πολύ σταδιακά. Όταν πλέον το φυσικό ηλιακό φως έχει φτάσει στη μέγιστη ισχύ του (βλ. την από κάτω φωτο), το εσωτερικό του ενυδρείου είναι ακόμη πολύ πενιχρά φωτισμένο.

 

Ακριβώς τότε οι δύο σειρές των ακτινικών λαμπτήρων μπαίνουν σε λειτουργία και η ένταση του φωτός σχεδόν διπλασιάζεται. Αυτή τη σειρά φωτογραφιών την «τράβηξα» χωρίς την απ’ ευθείας χρήση flash ώστε να καταδείξω τις συνθήκες που επικρατούν στο ενυδρείο. Η επάνω φωτο «τραβήχτηκε» το πρωί με το προερχόμενο φυσικό φως από το περιβάλλον. Το flash το κατηύθυνα προς το ταβάνι, αλλιώς δεν θα βλέπατε τίποτε. Τα ψάρια, όπως μπορείτε να διαπιστώσετε και ‘σεις, είναι ακόμη «νυσταγμένα».

Στην από κάτω φωτο έχουν ανάψει οι ακτινικές λάμπες. Το δωμάτιο ήταν σκοτεινό, οπότε το ενυδρείο δείχνει όπως περίπου φαίνεται, μιας και στην πραγματικότητα δείχνει περισσότερο μπλε. Και πάλι δεν χρησιμοποίησα flash. Διάλεξα γι’ αυτήν τη φωτογράφηση ένα γρήγορο film (800 ASA), επειδή εάν χρησιμοποιούσα flash θα «έχανα» τα μπλε χρώματα. Τα ψάρια τώρα έχουν αρχίσει να κινούνται και να συμπεριφέρονται κανονικά, αν και παραμένουν λίγο ενεργητικά. Το ενυδρείο θα εξακολουθήσει να παραμένει με αυτό το φως για ακόμη μία ώρα.

 

Μετά από μία ώρα λοιπόν η σειρά με τις λευκές λάμπες μπαίνει σε λειτουργία. Η Τελευταία φωτο – από το ακριβώς ίδιο σημείο που «τράβηξα» και τις προηγούμενες – με τις ίδιες ακριβώς ρυθμίσεις στη φωτογραφική μηχανή. Τώρα μπορείτε να δείτε πόσο «φυσικός» δείχνει αυτός ο φωτισμός. Είναι αλήθεια πως τα μπλε χρώματα φαίνονται – εκ του φυσικού – πολύ πιο πραγματικά και φυσικά, όσο αφορά στην γενικότερη ένταση του φωτός, αφού στην πραγματικότητα τόσο φως αποκλείεται να το δείτε στο φυσικό περιβάλλον σε βάθος είκοσι μέτρων, όσο διαυγές κι αν είναι το νερό. Όμως ένα συνολικό ακτινικό μπλε χρώμα δεν είναι ευχάριστο στο ανθρώπινο μάτι γιατί το ανθρώπινο μάτι αδυνατεί να εστιάσει. Επιπροσθέτως – και επειδή το μήκος κύματος είναι βραχύ στις μπλε ακτίνες – τα σωματίδια σκόνης και οι μικρές φυσαλίδες αέρα κάνουν το νερό να μοιάζει βρώμικο αφού μετατρέπονται σε εκατομμύρια δευτερεύουσες πηγές φωτός.

Οπότε εφ’ όσον η προσπάθεια αφορά στο να χαίρεστε τα ψάρια σας, η προσθήκη της σειράς με τις λευκές λάμπες είναι απαραίτητη. Κατά την προσωπική μου άποψη, η κάτω φωτο έχει ήδη αρκετό φως για βενθοπελαγικά ψάρια. Παρ’ όλα αυτά αυτό είναι το λιγότερο δυνατό που μπορείτε να κάνετε. Εγώ, για παράδειγμα, χρησιμοποιώ μόνο μία μόνο σειρά λευκών λαμπτήρων. Εάν βέβαια θέλετε να πάτε σε χαμηλότερες εντάσεις φωτός, δοκιμάστε μία σειρά λευκών λαμπτήρων που παράγουν 18.000° Κ που έχουν μικρότερη διαπερατότητα. Το ύψος του ενυδρείου είναι εβδομήντα γενναιόδωρα εκατοστόμετρα, οπότε σαν αποτέλεσμα αρκετό φως απορροφάται. Οι λευκοί λαμπτήρες θα παραμείνουν αναμμένοι για επτά ώρες ημερησίως. Όταν αυτοί σβήσουν, οι μπλε ακτινικοί θα παραμείνουν αναμμένοι για μία ώρα ακόμα και μετά από αυτό το διάστημα το ενυδρείο θα σκοτεινιάσει τελείως για τις υπόλοιπες νυχτερινές ώρες.

Παρατηρήσεις : Δεν μπορώ να ισχυριστώ πως τα ψάρια μου αρέσκονται σε αυτό το φωτισμό, περισσότερο από το κανονικό, εντελώς λευκό φως που προσλαμβάνουν κατά τη διάρκεια της ημέρας στο φυσικό τους περιβάλλον και ούτε έχω παρατηρήσει κάποιες διαφορές στις ημερήσιες δραστηριότητές τους.

Θα πρέπει να αναφερθεί βέβαια πως θα αποδεχθούν και τους δύο χρωματικούς συνδυασμούς το ίδιο καλά, αλλά έχουν παρατηρηθεί αξιοσημείωτες διαφορές στη συμπεριφορά τους όταν η «ημέρα» τους ξεκινάει, που μπορούν να περιγραφούν σαν νευρικές κινήσεις και αντιδράσεις «πανικού», όσο οι ακτινικές μπλε ή οι λευκές λάμπες συνεχίζουν να λειτουργούν.

Είναι φανερό πως η μετάβαση από το «εντελώς σκοτάδι» στο «φιλτραρισμένο φυσικό περιβαλλοντικό φως» και εν συνεχεία στο «βαθύ μπλε» φωτισμό, γίνεται καλύτερα αποδεκτό από τα ψάρια από ότι το απότομο «ολόλευκα» φωτισμένο περιβάλλον.

Οπωσδήποτε σε μία τέτοια αλλαγή τα ψάρια θα δείξουν κάποια κατάσταση «stress», που σταδιακά θα ελαττωθεί σε περίπου πέντε λεπτά της ώρας. Η κατάσταση «stress» είναι πάρα πολύ ηπιότερη ή εντελώς ανύπαρκτη στην μετάβαση από το βαθύ μπλε στο λευκό φως.

Είναι φυσικό πως ακόμη ηπιότερη μετάβαση (με πλέον σταδιακό τρόπο) είναι περισσότερο προτιμητέα. Με τη χρήση χρονοδιακοπτών αυτό επιτυγχάνεται εύκολα, όμως ο καθαρά οριακός παράγοντας είναι οι σειρές λαμπτήρων που χρησιμοποιεί κανείς. Στο ενυδρείο μου έχει προστεθεί μόνο ένα παραπάνω βήμα, το οποίο έχει σαν αποτέλεσμα την ακολουθία: «εντελώς σκοτεινό» > «φιλτραρισμένο φυσικό φως περιβάλλοντος» > «πολύ βαθύ μπλε» > «βαθύ  μπλε» > «λευκό φως».

Θα πρέπει να ληφθεί ειδική μέριμνα ώστε να είστε σίγουροι πως τα επίπεδα φωτεινότητας του φιλτραρισμένου φυσικού φωτός από το περιβάλλον είναι υπολογίσιμα χαμηλότερα από το στάδιο του «μπλε» φωτός.

Κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, αυτό δεν αποτελεί δυσκολία, λόγω της τροχιάς του ήλιου, που δεν επιτρέπει στις ηλιακές ακτίνες να «χτυπήσουν» τα ενυδρεία μου, αλλά κατά τους θερινούς μήνες θα πρέπει να κρατάω τα περισσότερα από τα «σκούρα» των παράθυρων του σπιτιού μου κλειστά, για να αποτρέψω την άμεση επαφή των ηλιακών ακτίνων με τα ενυδρεία μου.

Οι χομπίστες με τα καλοφωτισμένα (συνήθως φυτεμένα) ενυδρεία, σίγουρα θα προσπορίσουν κέρδος από την παραπάνω προσέγγιση της χρήσης του τεχνητού φωτός, αφού σε τέτοια ενυδρεία η παρουσία πολλών σειρών λαμπτήρων φωτισμού (που μπορεί να φτάνει και τις έξι σειρές) είναι κάτι το δεδομένο.

Σε τέτοια ενυδρεία ο εκάστοτε χομπίστας μπορεί να χρησιμοποιήσει έξι διαφορετικούς χρονοδιακόπτες για να δημιουργήσει πολύ καλύτερη απομίμηση του «λυκαυγούς», ειδικά δε  όταν κάνει χρήση λαμπτήρων θερμού και ψυχρού φωτός. Σε τέτοια περίπτωση μπορεί κανείς να δημιουργήσει την ακολουθία: «εντελώς σκοτεινό ενυδρείο» > «βαθύ πορτοκαλί φως» > «ανοιχτόχρωμο πορτοκαλοκόκκινο φως» > «λευκό φως». Η ακριβώς αντίστροφη ακολουθία θα προσομοιάζει με το «λυκόφως», για να οδηγηθεί το ενυδρείο σε κατάσταση τεχνητής νύχτας.

Η επιμέλεια του Ελληνικού MCH γίνεται εξ' ολοκλήρου από τον Ανδρέα Ηλιόπουλο, στον οποίο οφείλεται άλλωστε και η ύπαρξη της ελληνικής έκδοσης.

Back ] Up ] Next ]

Site Search 

Contact us

       

Malawi Cichlid Homepage © 1999-2006. All rights reserved.