HOME

GEORGE RECLOS

FRANK PANIS

FRANCESCO ZEZZA

PATRICIA SPINELLI

ARTICLES

FISH INDEX

PROFESSIONALS

PHOTO GALLERY

LINKS

BOOK REVIEW

AWARDS

MARINE TANK

DISCOVER MEDITERRANEAN

SIDE EFFECTS

HOBBYIST'S GALLERY

MACRO & NATURE PHOTOGRAPHY

DISASTERS WITH DAVE

MCH-DUTCH

MCH PO POLSKU

ARTYKU£Y

ΑΡΧΙΚΗ

ΑΡΘΡΑ

ΕΙΔΗ ΨΑΡΙΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΒΡΑΒΕΙΑ

 

 

 

Συλλέγοντας ψάρια στη λίμνη Malawi

Ένα άρθρο του Francesco Zezza

 Κιχλίδες, κιχλίδες, κιχλίδες …οι σκέψεις μου αφορούν μόνο στις κιχλίδες – αστειεύομαι, αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν αστειεύομαι και πολύ! Εν πάση περιπτώσει σήμερα θα ήθελα να μιλήσω για κιχλίδες και μάλιστα για τη συλλογή κιχλίδων.

Τα ψάρια, ανά τον κόσμο, σε γενικές γραμμές συλλέγονται με σκοπό να καλύψουν διατροφικές ανάγκες των ανθρώπων – προς το παρών δεν με ενδιαφέρει να αναλύσω εάν αυτό είναι «σωστό ή λάθος». Είναι απλά μια πραγματικότητα … Και οι κιχλίδες, αφού είναι ψάρια θεωρούνται ως πηγή τροφής … έτσι και οι κιχλίδες ψαρεύονται για να εμπλουτίσουν το σιτηρέσιο ανθρώπων και μάλιστα στη λίμνη Malawi, οι ντόπιοι βασίζονται στα ψάρια (κιχλίδες και όχι μόνο) για τη διατροφή τους. Φυσικά δεν ταξίδεψα τόσο μακριά ως το Malawi, για να φάω απλά ψάρια, παρ’ όλο που φάγαμε μαγειρεμένες κιχλίδες και άλλα είδη ψαριών, κατά την παραμονή μας στη λίμνη. Εδώ θα προσπαθήσω να σας εισάγω στην ΣΥΛΛΟΓΗ κιχλίδων με προορισμό τη διατήρησή τους στην αιχμαλωσία!

Πριν συνεχίσω, αξίζει τον κόπο να σας υπενθυμίσω τη μέθοδο ταξινόμησης των ψαριών που έμαθα όσο παρέμεινα στη λίμνη (και η οποία βέβαια είναι εντελώς «αδόκιμη»), από τα τέλη Οκτωβρίου έως και τις αρχές του Νοεμβρίου του 1997. Σύμφωνα πάντως με αυτήν τη μέθοδο τα αποτελέσματα αυτού που λέγεται «αθλητικό ψάρεμα», χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες:

Κιχλίδες: το πρώτο και σημαντικότερο κομμάτι. Αυτά τα ψάρια χρησιμοποιούνται (σχεδόν αποκλειστικά) από τους τουρίστες για να έχουν να «παίζουν» με κάτι όταν γυρίζουν πίσω στα σπίτια τους.

Χακουλαχρωμίδες: η λέξη “chakula” στη γλώσσα των αυτοχθόνων της Τανζανία (αν και δεν είμαι απόλυτα σίγουρος για τη γραφή της), σημαίνει κάτι που «τρώγεται» ή «φαγητό», ενώ η κατάληξη -χρωμίς δεν χρειάζεται περαιτέρω επεξηγήσεις για όσους διατηρούν κιχλίδες. Αυτή η ομάδα αλιευμάτων, είτε πρόκειται για μία τριανταπεντάποντη Τυραννοχρωμίδα ή για μία επτάποντη Αυλονόκαρα (κιχλίδες «Παγώνια»), είναι ξεχωριστή ομάδα – από άποψη ταξινόμησης - με την προηγούμενα αναφερθείσα ομάδα, για της ανάγκες ταξινόμησης που έχουν οι «άρρωστοι» με τις κιχλίδες.

 «Σκατόψαρα»: αυτά τα ψάρια πιστεύεται ότι είναι εντελώς «άχρηστα», οπότε και δεν ταξινομούνται στις δύο παραπάνω ομάδες. Γι’ αυτά τα είδη διαπίστωσα πως κάθε ασχολία μαζί τους θεωρείται χάσιμο χρόνου, ακόμη και αν πρόκειται να τα ξεψαρίσει κανείς από τα δίχτυα και να τα ξαναφήσει στη λίμνη. Είδα πολλές φορές, με μεγάλη μου λύπη την κακή συνήθεια που έχουν οι ντόπιοι ψαράδες-συλλέκτες που δουλεύουν για εμπόρους καλλωπιστικών ψαριών (ή που οι ίδιοι είναι έμποροι τέτοιων ειδών), να κόβουν απλά στα δύο τα άμοιρα ζωντανά (τα περισσότερα είναι μικρά και χωρίς χρώμα) και να τα πετάνε στο νερό ώστε να μειώσουν το χρόνο που χρειάζεται για να ξεψαρίσουν τα δίχτυα τους για να τα ετοιμάσουν για μία νέα καλάδα … Μην κάνετε τον κόπο να ρωτήσετε γιατί το κάνουν αυτό, θα πάρετε την απάντηση: «εδώ είναι Αφρική» (τελεία!). Συνήθως αυτή είναι η απάντηση που παίρνει κανείς όταν κάνει μια δυσάρεστη ερώτηση … «Σας αρέσει ή όχι αυτό γίνεται»! Αντιμετώπισα αυτήν την άσχημη συνήθεια πολλές φορές και με την οποία βέβαια ΔΕΝ ΣΥΜΦΩΝΩ ΚΑΘΟΛΟΥ!

 Sciaenochromis "ahli" - "Electric Blue"

Ας επιστρέψουμε όμως ξανά στις μεθόδους σύλληψης. Τα βρώσιμα ψάρια πιάνονται με τα γνωστά αλιευτικά εργαλεία, όπως δίχτυα και/ή αγκίστρια, όπως έχω δει και στην υπόλοιπη Αφρική ή την Ευρώπη και αλλού. Επειδή δεν έχω παρακολουθήσει από κοντά ψαρέματα δεν μπορώ να μπω σε λεπτομέρειες. Πάντως τα αγκίστρια χρησιμοποιούνται για ψάρεμα στα πελαγικά μέρη της λίμνης, ενώ τα δίχτυα χρησιμοποιούνται για ψάρεμα σε περιοχές κοντά στις βραχώδεις ακτές. Τα δίχτυα που είδα να στεγνώνουν στις παραλίες είχαν για βάρη απλές στρογγυλεμένες πέτρες ή κάτι ανάλογα βαρύ, δεμένα προσεκτικά σε συγκεκριμένη απόσταση μεταξύ τους, στην μία (την κάτω) πλευρά των διχτυών, ενώ στην άλλη (επάνω) πλευρά ήταν δεμένα μικρά πλαστικά μπουκάλια για να κρατάνε το δίχτυ στην επιφάνεια. Με τόσο «φτωχά» μέσα, που υποστηρίζονται βέβαια από τις αξιοσημείωτες ικανότητες των ντόπιων ψαράδων, καταφέρνουν να έχουν αρκετά πλούσιες ψαριές σε καθημερινή βάση και αυτό φαινόταν στην ψαραγορά του όρμου της Mbamba.

Μία εντελώς διαφορετική μέθοδος που και παρακολούθησα, αλλά και εν μέρει εφάρμοσα, χρησιμοποιείται όταν πρόκειται για τη σύλληψη ψαριών με προορισμό τα ενυδρεία. Αυτή η τεχνική είναι γνωστή ως «συλλογή» (και όχι ως σύλληψη ή ψάρεμα) ψαριών. Η συλλογή άγριων ψαριών, για να λέμε και την αλήθεια, ήταν και ένα από τα εντυπωσιακότερα τονισμένα τμήματα της αποστολής στο Malawi το 1997 (μάλλον δεν φαίνεται και τόσο παράξενο αυτό … ε;).

Το απευθείας ψάρεμα: Αναφέρεται για τα ψάρια που συλλαμβάνει κάποιος μόνος του ή με τους φίλους του. Εν προκειμένω έχετε δύο εναλλακτικές:

Συλλαμβάνετε νεαρά άτομα (με απόχες ενυδρείων) ανάμεσα στα βράχια και κατά μήκος των ακτών. Αυτό σας δίνει και την ευκαιρία για ωραίες βόλτες κατά μήκος της όχθης στη λίμνη. Η παγίδα σε αυτήν την διαδικασία είναι πως ναι μεν εύκολα συλλαμβάνει κανείς μωρά ψάρια, αλλά δεν μπορεί εύκολα να τα ταξινομήσει εκτός ίσως από το να τα ξεχωρίσει σε άτομα m’buna ή Utaka, εκτός και αν πρόκειται για κάποιον ειδικό (και εγώ, πρέπει να παραδεχτώ ότι δεν είμαι τέτοιος …)

Η συλλογή ενηλίκων ή ημιενηλίκων ατόμων είναι ο γενικός κανόνας και επιτυγχάνεται με τη βοήθεια «διχτυών – περίφραξης» μικρής επιφάνειας. Συνήθως έχουν εμβαδόν τρία επί πέντε μέτρα και πολύ λίγα «φανά» (πολύ μικρά «μάτια» και είναι δυσδιάκριτα μέσα στο νερό). Κολυμπάτε απλά με αναπνευστήρα στην επιφάνεια με μάσκα και αναπνευστήρα, ελέγχοντας τον περίγυρο και όταν επιτέλους βρείτε ένα ενδιαφέρον μέρος, βυθίζετε το δίχτυ και «αναταράσσετε» έντονα το νερό. Αυτό είναι πρωτόγνωρο για τα άγρια ψάρια που προσπαθούν να διαφύγουν, με αποτέλεσμα να παγιδευτούν στον «τοίχο» που κάνει το δίχτυ. Γι’ αυτό το δίχτυ αυτό πρέπει να έχει πολύ μικρά μάτια, ώστε τα ψάρια να μην εγκλωβιστούν και τραυματιστούν. Τα ψάρια στην προσπάθειά τους να διαφύγουν κολυμπάνε σπρώχνοντας το δίχτυ. Όλο κι όλο που έχετε να κάνετε στη συνέχεια είναι να περιμένετε λίγο για να κουραστούν και να καταδυθείτε πιάνοντας τα ψάρια με το χέρι. Κάποτε, ταυτόχρονα, έπιασα εάν ψάρι με το δεξί και ένα με το αριστερό μου χέρι!

Στη συνέχεια θα πρέπει να αναδυθείτε και να τα τοποθετήσετε πρόχειρα σε πλαστικές σακουλές που έχετε φροντίσει να αφήσετε να επιπλέουν ελεύθερα στην επιφάνεια του νερού. Τις κλείνετε καλά και τις αφήνετε πάλι να επιπλέουν. Όταν κουραστείτε ή συλλέξετε αρκετά ψάρια μαζεύετε τις γεμάτες πλαστικές σακούλες που επιπλέουν και αυτό ήταν. Τώρα μπορείτε να πάτε για το βραδινό σας φαγητό! Είναι πολύ κουραστική δουλειά αλλά, πιστέψτε με, «δουλεύει» περίφημα!

Δείγματα που πουλάνε τα παιδιά (κατ’ ευθείαν στον καταυλισμό κάθε βράδυ): Αυτός είναι ο πιο περίεργος τρόπος για να αποκτήσει κανείς άγρια πιασμένα ψάρια). Κάθε βράδυ, παιδιά από τα διπλανά χωριά έρχονται στους καταυλισμούς για να πουλήσουν τα (ζωντανά) απομεινάρια του πρωινού ψαρέματος. Αυτή είναι μια πολύ περίεργη κατάσταση: ως γνωστόν τα ψάρια αναπνέουν μέσα στο νερό (μέσω των βραγχίων τους), έτσι ένα παιδάκι θα σας φέρει να αγοράσετε κιχλίδες μέσα σε ένα φλιτζάνι τσαγιού, όπου το νερό καλύπτει μόνο τα βράγχια και την ουρά, ενώ το σώμα των ψαριών χτυπιέται και αναδεύεται στον αέρα! Αυτά τα ψάρια βέβαια είναι σε πολύ άσχημη κατάσταση παρ’ όλο που είναι ακόμα ζωντανά. Όταν αρνιόμασταν τέτοιες προσφορές, μας προσέφεραν Χακουλαχρωμίδες (βλ. πιο πάνω), ψάρια χρήσιμα για το δείπνο μας (ε, αυτό είναι καλύτερη προσφορά!). Το εμπόριο ζωντανών ψαριών γίνεται από εξουσιοδοτημένους συλλέκτες-μέλη, ώστε να διατηρούνται οι «τιμές» σταθερές (γελοιωδώς φτηνές τιμές) για όλους.

Ψάρια που συλλέγουν επαγγελματίες ψαράδες. Αυτή είναι και η «σκοτεινότερη πλευρά του φεγγαριού». Πάντα παρατηρούσα (ή πιεζόμουν να παρατηρήσω) ψαράδες «επί το έργον» στον καταυλισμό, γιατί ασκούσαν το επάγγελμά τους μακριά στα ανοιχτά (με διαφορετικές βάρκες) οπότε δεν μπορούσα να τους δω «εν ώρα εργασίας». Το μόνο πράγμα που έμαθα είναι πως τα ψάρια που πιάστηκαν σε βαθιά νερά (πέντε ή έξι μέτρα μπορεί να είναι αρκετά βαθιά!) πρέπει να ανασυρθούν ως την επιφάνεια προσεκτικά για να αποφευχθούν τυχόν προβλήματα πίεσης με συνέπεια την καταστροφή της νηκτικής τους κύστης. Γι’ αυτόν τον λόγο χρησιμοποιούν βαρέλια γυρισμένα ανάποδα (μερικώς γεμάτα με αέρα για να παραμένουν στη σωστή θέση), φουνταρισμένα με άγκυρες στο βυθό. Κάθε ημέρα αυτά τα βαρέλια μετακινούνταν σιγά σιγά προς την επιφάνεια (ένα με δύο μέτρα καθημερινά) παίζοντας το ρόλο θαλάμων αποσυμπίεσης … Μερικά ψάρια, ως αποτέλεσμα της παραπάνω τεχνικής μπορεί και να χρειάζονταν έως και μία εβδομάδα (ή και περισσότερο) για να φτάσουν στην επιφάνεια. Αυτό συνέβηκε και σε ένα δικό μου Pseudotropheus elongatus  από το Βράχο Luhuchi.

Pseudotropheus tropheops – «Κόκκινα μάγουλα»

Πάντα, ότι και να αντιμετωπίζετε, να θυμάστε πως θα πρέπει να φροντίσετε τα ψάρια που συλλέξατε: πρέπει να τα κρατάτε σε σκιερό μέρος, να αλλάζετε το νερό (ίσως και πάνω από τρεις φορές κάθε μέρα), να ταΐζετε ελάχιστα ώστε να συνηθίσουν τις συνθετικές τροφές πριν φτάσουν στα ενυδρεία σας, να κοιτάτε μήπως χρειαστεί να χρησιμοποιήσετε κάποια «χημικά» … Εάν λάβετε υπ’ όψιν σας το περιβάλλον που αυτά θα λάβουν χώρα καταλαβαίνετε για πόσο δύσκολη υπόθεση πρόκειται (βέβαια μπορεί να έχετε ένα χέρι βοηθείας από τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας που λαμβάνουν μέρος σε τέτοιες αποστολές) … αλλά όλα αυτά επίσης είναι μέρος του παιγνιδιού. Και να μην ξεχνάτε! Επειδή δεν θα έχετε ηλεκτρικό ρεύμα στη διάθεσή σας, δεν θα μπορείτε να κάνετε χρήση εξοπλισμού, όπως οι αντλίες αέρα κλπ. Θα πρέπει να έχετε τη «δύναμη» να δουλέψετε με απλούς κουβάδες! Υπάρχει και κάτι τελευταίο. Το νομικό καθεστώς που αφορά στη σύλληψη και μεταφορά άγριων ειδών (αν και θα σας εκθέσω τις απαιτήσεις μιας τέτοιας αποστολής σε σχέση με τα πράγματα όπως συμβαίνουν στη χώρα μου την Ιταλία, αφού δεν ξέρω ακριβώς τι γίνεται σε άλλες χώρες):

Πρώτο και βασικότερο: κανένα είδος κιχλίδων της λίμνης Malawi δεν συμπεριλαμβάνεται σε κανέναν από τους διεθνείς καταλόγους CITES (καλύτερα βέβαια να ρίξετε και μια δεύτερη ματιά μήπως και έχει αλλάξει κάτι ώστε να αποφύγετε ΠΙΘΑΝΑ ΑΛΗΘΙΝΑ ΜΠΛΕΞΙΜΑΤΑ).

Χρειάζεστε μία «βεβαίωση από κτηνιατρική αρχή», που να λέει πως τα ψάρια που μεταφέρετε είναι υγιή. Θα πρέπει να απευθυνθείτε στις τοπικές αρχές γι’αυτό το έγγραφο.

Θα πρέπει να πληρώσετε το φόρο εξαγωγής και άλλα παράβολα (δεν πρόκειται για σημαντικά ποσά αλλά να ξέρετε πως θα σας ζητηθούν αποδεικτικά από την αεροπορική και τη μεταφορική εταιρεία).

Απευθυνθείτε σε ένα διεθνές γραφείο μεταφορών για να αποστείλετε τα ψάρια σας στον τελικό τους προορισμό. απευθυνθείτε και γι’ αυτό σε τοπικούς εμπορικούς πράκτορες για συμβουλές. (ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΠΡΟΣΕΞΕΤΕ: το πακετάρισμα των νέων κατοικιδίων σας για να αποφύγετε δυσάρεστες απώλειες κατά το ταξίδι τους. Θα πρέπει να περιμένετε κάποιες πιθανές απώλειες. Να κρατήσετε οπωσδήποτε τα άγρια πιασμένα άτομα σε κατάσταση καραντίνας για ΑΡΚΕΤΑ ΜΑΚΡΥ χρονικό διάστημα, όταν φτάσετε στον προορισμό σας, πριν τα εισάγετε στα κυρίως ενυδρεία σας!).

Όταν τελικά φτάσετε στον τελικό προορισμό σας (σε κάποιο αεροδρόμιο), σπεύστε στις τοπικές υπηρεσίες για να διεκπεραιώσετε όλη την απαιτούμενη γραφειοκρατία (έλεγχο από κτηνίατρο, CITES εάν τα είδη είναι καταχωρημένα και τελωνιακές αρχές). Αυτό το κομμάτι της ιστορίας θα είναι ΧΡΟΝΟΒΟΡΟ και να το περιμένετε!!! Όταν τελειώσετε με όλη τη χαρτοδουλειά πάρτε τα κιβώτια σας και βιαστείτε να φτάσετε στο σπίτι σας για να χαρείτε τα καινούργια σας ψάρια!

ΤΕΛΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ: Σαν αυστηρός κανόνας του ταξιδιού μας (μας είχαν ενημερώσει πριν την αναχώρηση από την Ιταλία!) ήταν πως μπορούσαμε να φέρουμε πίσω μόνο ένα κιβώτιο με ψάρια ο καθένας. Εάν φροντίσετε να γεμίσετε «εργονομικά» θα μπορούσατε να στοκάρετε υπερβολικά ένα ενυδρείο τριακοσίων λίτρων (άλλοι οργανισμοί μπορεί να έχουν διαφορετικούς κανόνες). Αποφύγετε τα πολύ μεγάλα ψάρια γιατί το οξυγόνο που θα καταναλώσουν κατά τη διάρκειας της πτήσης, μέσα στη σακούλα θα είναι κατά πολύ περισσότερο. Αποφύγετε να υπερφορτώσετε τις σακούλες γιατί ακόμα και αν πρόκειται για ολιγόωρο ταξίδι παραμένει τεράάάάάάάάστιο …Και γενικά: όσα περισσότερα κιβώτια κουβαλάτε τόσες μεγαλύτερες πιθανότητες έχετε και υποστείτε σχολαστικότερο έλεγχο κατά την άφιξή σας. Πρέπει να έχετε υπ’ όψιν σας το τι θα κάνετε με τα ψάρια που φέρατε. Έχετε τα κατάλληλα και ιδανικά ενυδρεία για να τα στεγάσετε και μπορείτε να τους παρέξετε τις σωστές συνθήκες διατήρησης στην αιχμαλωσία. Με μεγαλύτερες ποσότητες θα πληρώσετε περισσότερα χρήματα στο τελωνείο και περισσότερα χρήματα σε παράβολα για όλες τις γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Aulonocara stuargranti - "N'gara"

Όλες οι φωτογραφίες και τα κείμενα είναι πνευματική ιδιοκτησία του Francesco Zezza και ως εκ τούτου απαγορεύεται η αναπαραγωγή και η αναδημοσίευσή τους χωρίς την άδειά του.

Η επιμέλεια του Ελληνικού MCH γίνεται εξ' ολοκλήρου από τον Ανδρέα Ηλιόπουλο, στον οποίο οφείλεται άλλωστε και η ύπαρξη της ελληνικής έκδοσης.

Back ] Up ] Next ]

Site Search 

Contact us

       

Malawi Cichlid Homepage © 1999-2006. All rights reserved.