Άλγη: Σε κάθε ενυδρείο υπάρχουν μικροοργανισμοί. Κάποιες φορές αυτοί οι μικροοργανισμοί αναπτύσσονται σε ακραία επίπεδα, με αποτέλεσμα να καθίστανται προβληματικοί ή και  απειλητικοί για την ευζωία των υδρόβιων οργανισμών (φυτών ή ζώων). Υπάρχουν πολλών ειδών και τύπων μικροοργανισμοί. Μεταξύ τους συγκαταλέγονται η πράσινη άλγη, τα Κυανοβακτηρίδια (μπλε-πράσινη άλγη, που είναι και η δυσκολότερη για να την ξεφορτωθεί κανείς από ένα σύστημα), καφέ άλγη, κόκκινη, filamentous (τριχωτή άλγη) κλπ. Εξάλειψη: Αλγοκτόνες αγωγές, αντιβιοτικά, αλλαγή της φωτοπεριόδου και τις φωτεινής ισχύος, αλγοφάγα είδη ψαριών ή ασπόνδυλων ζώων, μείωση των φωσφορικών αλάτων του νερού. Αξίζει να σημειωθεί πως οι άλγες ΕΙΝΑΙ στην πραγματικότητα φυτά και μάλιστα πολύ αρχαία φυτά, που έχουν προσαρμοστεί εξαιρετικά καλά σε σχεδόν κάθε είδους συνθήκες. Λόγω αυτού του γεγονότος, οι περισσότεροι κατασκευαστές αλγοκτόνων αγωγών ισχυρίζονται πως τα προϊόντα τους θα εξαφανίσουν την άλγη, αλλά θα επηρεάσουν αρνητικά και τα φυτά σας (σε κάποιο βαθμό). Ένα τέτοιου είδους υλικό θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο όταν όλες οι άλλες μέθοδοι αποδειχτούν αναποτελεσματικές.

Ασθένειες των ψαριών: Η διάγνωση και η χορήγηση θεραπειών δεν είναι εύκολη υπόθεση. Μία ανεπαίσθητη αλλαγή της συμπεριφοράς μπορεί να είναι ενδεικτική για την εμφάνιση προβλήματος υγείας. Μαζεμένα πτερύγια, κάθισμα στον πυθμένα, σύγχυση, νευρικές κινήσεις, ανορεξία και κάθε είδους κηλίδες ή πρηξίματα αποτελούν πεντακάθαρα δείγματα ασθένειας. Ένας εύχρηστος κατάλογος των πλέον διαδεδομένων ασθενειών και των σχετικών αγωγών τους συνήθως είναι διαθέσιμος σε κάθε κατάστημα πώλησης καλλωπιστικών υδρόβιων οργανισμών (συνήθως εκδίδονται από εταιρείες όπως η Tetra, η Aquarium Pharmaceuticals κλπ). Ένα καλό βιβλίο με φωτογραφικό υλικό θα βοηθήσει ως προς την αναγνώριση της εκάστοτε ασθένειας ή της πιθανής αιτίας για την πρόκλησή της. Το να πει κανείς «το ψαράκι μου έχει κάτι σαν λευκό μαλλί κοντά στο στόμα» δεν είναι η καλύτερη αντιμετώπιση. Ακόμη και η αποστολή κάποιας φωτο δεν αρκεί κάποιες φορές. Χρειάζεται σχολαστικός έλεγχος του ψαριού ώστε κανείς να αποκλείσει κάποια ενδεχόμενα ή να αναγνωρίσει συμπτώματα ή και κοινές ασθένειες ακόμη.

Υδρόβια Φυτά: Μπορεί κανείς να ανακαλύψει κάποια συγκεκριμένα είδη που αναπτύσσονται κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, σε ένα σύστημα, ενώ άλλα όχι. Ο λόγος γι’ αυτό είναι επειδή κάποια είδη φυτών απορροφούν κάποια θρεπτικά συστατικά σε μεγάλες ποσότητες, οπότε τα απομακρύνουν από το νερό. Κάποια άλλα είδη μπορεί να εκκρίνουν ουσίες στο νερό, οι οποίες θα μπορούσαν να αναστέλλουν την ανάπτυξη κάποιων άλλων ειδών. Κάποια άλλα μπορεί να αναπτυχθούν πάρα πολύ σε σχέση με γειτονικά τους φυτά, εμποδίζοντας έτσι την πρόσβασή τους στο φως. Απλά κανείς πρέπει να ασχοληθεί με όποια είδη ταιριάζουν στο εκάστοτε σύστημά του. Εάν κανείς προτίθεται να «στήσει» ένα πυκνοφυτεμένο σύστημα, θα πρέπει να γνωρίζει πως χρειάζεται ειδική φροντίδα κατά την επιλογή των ψαριών, ώστε να αποφύγει τα φυτοφάγα είδη, όπως τα Myleus species (silver dollars), Helostoma temminckii (kissing gouramis) κλπ. Όταν κανείς διατηρεί είδη κιχλίδων, θα πρέπει να σιγουρεύει τα φυτά, είτε τοποθετώντας ειδικά αντικείμενα σαν βάρος στις ρίζες, ή ακόμη καλύτερα, στερεώνοντάς τα με βαριές πέτρες.

Μερικές Αλλαγές του Νερού: Ο μοναδικός πλέον σημαντικός παράγοντας για την ευζωία του κάθε ενυδρείου. Μία μερική αλλαγή νερού της τάξεως του είκοσι τοις εκατό (20%) εβδομαδιαίως είναι εντελώς απαραίτητη. Να θυμάστε πάντοτε να προσθέτετε κάποιο conditioner που κάνει αποχλωρίωση του νερού (πχ Aqua Safe, ή Stress Coat) μετά από κάθε μερική αλλαγή νερού. Επίσης θα πρέπει να μεριμνεί για την χορήγηση εξειδικευμένων conditioners (πχ Cichlid Vital, αλάτι ενυδρείων, ή Διττανθρακικό Νάτριο), λιπασμάτων (πχ Flora Pride, σιδηρούχων συμπληρωμάτων, ταμπλέτες υδατοδιαλυτών λιπασμάτων βυθού κλπ) και οποιουδήποτε άλλου υλικού είναι απαραίτητο. Μπορεί κανείς να πρέπει να πραγματοποιεί τις μερικές αλλαγές νερού συχνότερα, εφ’ όσον διατηρεί υψηλή ιχθυοφόρτιση στο σύστημά του. Κάποια είδη ψαριών φαίνεται να είναι πιο ευάλωτα σε ασθένειες, εάν η ποιότητα του περιβάλλοντος νερού τους δεν είναι η ιδανική.

Φροντίδα των μονάδων Φίλτρανσης: Ελέγχετε τακτικά, ώστε να είστε βέβαιοι για την καλή και σωστή λειτουργία της φίλτρανσης των συστημάτων σας. Προτείνω τον καθαρισμό των μηχανικών μέσων, τουλάχιστον μία (1) φορά το μήνα [Σ.τ.Μ. ακόμη καλύτερα, κάθε φορά που κανείς διαπιστώνει μείωση της κυκλοφορίας του νερού και μάλιστα χρησιμοποιώντας νερό από το ίδιο το σύστημα, εάν το μηχανικό μέσο είναι μόνο ένα και όχι περισσότερα υλικά, ώστε να αποφευχθεί η καταστροφή του βιολογικού υποστρώματος]. Εάν τα μηχανικά μέσα «μπλοκάρουν», τα χρήσιμα αζωτοαντιδρώντα βακτηρίδια θα πεθάνουν, οι τοξίνες θα παραμείνουν στη στήλη του νερού και οι ασθένειες (ή οι απώλειες) δεν θα αργήσουν να κάνουν την εμφάνισή τους. Εάν δεν διαθέτετε αντλία αέρα και έχετε εγκατεστημένο σύστημα διάχυσης CO₂, ο έλεγχος θα πρέπει να λαμβάνει χώρα τουλάχιστον μία (1) φορά την εβδομάδα. Ψάρια που ασφυκτιούν για αέρα στην επιφάνεια του νερού αποτελούν ξεκάθαρη ένδειξη πως η κίνηση της επιφάνειας είναι πλημμελής, λόγω των μπλοκαρισμένων μηχανικών μέσων.

pH: Ελέγχετε τις τιμές του κάθε βδομάδα. Σε περίπτωση που διαθέτετε χαμηλό buffering capacity (= σταθεροποιητικό δυναμικό) στο σύστημα (KH < 4) και εγκατεστημένο σύστημα διάχυσης CO₂, πρέπει ο έλεγχος του pH να είναι καθημερινός, έως ότου οι τιμές σταθεροποιηθούν. Όταν επιτευχθεί αυτό μείνετε οπωσδήποτε στους εβδομαδιαίους ελέγχους. pH = 7,0, θα πρέπει να εισπράττεται ως ουδέτερο, με αξίες πάνω από pH = 7,0 ως αλκαλικό και με τιμές χαμηλότερες από pH = 7,0, ως όξινο. Τα περισσότερα είδη θα ανεχτούν τιμές pH = 7,0 με pH = 7,5. Κάποια άλλα είδη απαιτούν αλκαλικά περιβάλλοντα (όπως οι κιχλίδες των λιμνών του Μεγάλου Ρήγματος της νοτιοανατολικής Αφρικής), ενώ κάποια άλλα προτιμούν όξινα νερά (όπως τα Betta splendens και οι «Δίσκοι»). Τα περισσότερα είδη, εξ’ άλλου, μπορούν να προσαρμοστούν αργά και σταδιακά στο ουδέτερο pH. Η χρήση ηλεκτρονικού οργάνου ελέγχου του pH προτείνεται ανεπιφύλακτα για ενυδρεία στα οποία υπάρχουν εγκατεστημένα συστήματα διάχυσης CO₂. Ρίξτε μια ματιά στον πίνακα του pH και στις σημειώσεις σχετικά με το pH.

KH: Ανθρακική σκληρότητα. Πρόκειται για μία ένδειξη του σταθεροποιητικού δυναμικού του νερού. Όσο ψηλότερο είναι το ΚΗ, τόσο περισσότερο CO₂, ή άλλος οξειδωτικός παράγοντας, το «συγκρατεί», πριν να συμβούν συγκεκριμένες αλλαγές στις τιμές του pH. Αυτό είναι εξαιρετικής σημασίας, εφ’ όσον χρησιμοποιείται διάχυση CO₂ στο σύστημα. Τα περισσότερα είδη ψαριών ανέχονται τιμές ΚΗ έως και δέκα γερμανικούς βαθμούς (10° dΚΗ), ενώ κάποια άλλα θα αντέξουν ακόμη και τους τριάντα (30° dΚΗ). Πάντοτε βέβαια η σταδιακή αύξηση ή μείωση πρέπει να είναι προτιμητέα. Ρίξτε μια ματιά στον πίνακα και στις συνοδευτικές σημειώσεις.

GH: Γενική Σκληρότητα (συγκεντρώσεις μαγνησίου και ανθρακικού ασβεστίου). Κάποια είδη ψαριών (όπως για παράδειγμα οι «Δίσκοι») απαιτούν πολύ μαλακά νερά, δηλαδή χαμηλές αξίες GH, της τάξεως του ενός έως τεσσάρων γερμανικών βαθμών (1° dGH - 4° dGH), ενώ κάποια άλλα είδη προτιμούν υψηλό GH – όπως για παράδειγμα οι κιχλίδες των λιμνών του Μεγάλου Ρήγματος της νοτιοανατολικής Αφρικής – που συνιστάται να βρίσκονται σε περιβάλλον με επάνω από δώδεκα γερμανικούς βαθμούς (12° dGH) Ολικής Σκληρότητας. Όταν σχεδιάζει κανείς προσθήκες στο ενυδρείο του, θα πρέπει να προσέχει να λαμβάνει υπ’ όψιν του τις απαιτήσεις του εκάστοτε είδους που πρόκειται να αποκτήσει. Οι αξίες του νερού που απαιτεί κάποιο νεοφερμένο είδος θα πρέπει να συμφωνούν με τις ήδη υπάρχουσες ή επιθυμητές του συστήματος. Δείτε τον πίνακα και τις συνοδευτικές σημειώσεις.

CO₂: Διοξείδιο του άνθρακα. Αυτό το αέριο θα πρέπει να εκχέεται σε ένα σύστημα ενυδρείου μέσω ειδικού συστήματος διάχυσης, ώστε να είναι εφικτή η διάλυσή του μέσα στο νερό. Τέτοια συστήματα είναι οι αντιδραστήρες CO₂, το σύστημα «καμπάνα» ή ο (ακόμη απλούστερος, αλλά εξ’ ίσου αποτελεσματικός) τρόπος εισαγωγής του CO₂ στην είσοδο του φίλτρου (εντός του ενυδρείου). Τότε το αέριο θα είναι αναγκασμένο να ταξιδέψει για αρκετά υπολογίσιμο χρονικό περιθώριο, χωρίς καμιά δυνατότητα διαφυγής του, μέσα από τα μέσα φίλτρανσης και τους σωλήνες, με αποτέλεσμα αρκετό από αυτό να διαλυθεί μέσα στο νερό. Η αυξημένη κατά πολύ κίνηση του επιφανειακού νερού θα έχει ως αποτέλεσμα τη διαφυγή του αερίου στον ατμοσφαιρικό αέρα, οπότε σ’ αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να αποφεύγεται η χρήση αντλιών αέρα. Το CO₂ δεν αντικαθιστά το οξυγόνο. Τα νερά στα οποία δεν πραγματοποιείται έκχυση CO₂ περιέχουν δύο έως πέντε μέρη στο εκατομμύριο (2 ppm – 5 ppm) CO₂. Με εγκατεστημένο σύστημα διάχυσης, μια ικανοποιητική και ασφαλής (για τα ψάρια) συγκέντρωση CO₂, είναι μεταξύ δέκα και είκοσι πέντε μερών στο εκατομμύριο (10 ppm – 25 ppm). Οι συγκεντρώσεις CO₂ σχετίζονται με το pH και το ΚΗ. Η εξίσωση που μας δίνει τις συγκεντρώσεις του CO₂ είναι CO₂ (ppm) = KH x 3 x 10^ (7,0 – pH). Αυτό πρακτικά σημαίνει πως όσο υψηλότερες είναι οι τιμές του pH, τόσο λιγότερο CO₂ θα διαλυθεί στο νερό, ασχέτως της ποσότητας που κανείς θα χορηγήσει. Ουσιαστικά για τιμές του pH άνω του pH = 9,0, δεν διαλύεται καθόλου CO₂ στο νερό. Η ποσότητα έκχυσης CO₂ που πρέπει να χορηγείται σε ένα σύστημα, μπορεί να υπολογιστεί με ειδικά bubble counters (= μετρητές φυσαλίδων), που μας επιτρέπουν να βρίσκουμε τη σχέση του προστιθέμενου CO₂ (σε φυσαλίδες ανά λεπτό ή δευτερόλεπτο της ώρας), με την ποσότητα του αερίου που στην πραγματικότητα διαλύεται στο νερό. Να έχετε κατά νου πως όσο ογκωδέστερο είναι ένα ενυδρείο, τόσες περισσότερες φυσαλίδες CO₂ ανά λεπτό ή δευτερόλεπτο της ώρας απαιτούνται για την λίπανσή του. Το φυτεμένο μου ενυδρείο όγκου τετρακοσίων ενενήντα λίτρων (490 l), με τιμή ΚΗ δέκα γερμανικούς βαθμούς (10° dKH), απαιτείται μία φυσαλίδα CO₂ ανά δευτερόλεπτο της ώρας (1b/sec), ώστε να έχω περιεκτικότητα δέκα πέντε με δέκα έξι μερών στο εκατομμύριο (15 ppm – 16 ppm) CO₂ στο νερό του, σε διάστημα δέκα (10) ωρών. Αυτό σημαίνει πως η τιμή του pH κυμαίνεται μεταξύ pH = 7,0 και pH = 7,2. Όπως είπα νωρίτερα, εάν κανείς σκοπεύει να διατηρεί υδρόβια φυτά μαζί με κιχλίδες m’buna, θα πρέπει να δίνει ιδιαίτερη σημασία να χορηγεί όσο λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα είναι δυνατόν, ώστε να διατηρεί και τις τιμές του pH σχετικά ψηλά. Δείτε τον πίνακα και τις σημειώσεις που τον συνοδεύουν.

Αμμωνία, Νιτρώδη ιόντα και Νιτρικά άλατα (ο «κύκλος» του Αζώτου): Εν ολίγοις, η αμμωνία παράγεται από τα απεκκρίματα των ζώων, αλλά και της σηπόμενης τροφής που δεν καταναλώθηκε. Βακτηρίδια που αλληλεπιδρούν μετατρέπουν την, υψηλής τοξικότητας αμμωνία, στα λιγότερα τοξικά νιτρώδη ιόντα και, εν συνεχεία, στα σχετικά ακόμη λιγότερο τοξικά νιτρικά άλατα, τα οποία και χρησιμοποιούν τα φυτά ως θρεπτικά συστατικά. Η ενδεχόμενη ανικανότητα ενός συστήματος φίλτρανσης ενυδρείου – με τη βοήθεια του βιολογικού του υποστρώματος – θα έχει ως αποτέλεσμα την αδυναμία του συστήματος να αντιπαρατεθεί στις ξαφνικές αυξήσεις των συγκεντρώσεων της αμμωνίας. Ο συχνός έλεγχος (τουλάχιστον μία φορά κάθε εβδομάδα, για τους πρώτους δύο μήνες και εν συνεχεία ο εβδομαδιαίος) των συγκεντρώσεων αυτού του τοξικού αερίου είναι απολύτως απαραίτητος. Σε περίπτωση που κανείς ανιχνεύσει αμμωνία σε ένα σύστημα, θα πρέπει αμέσως να πραγματοποιήσει μια μερική αλλαγή νερού, ακολουθούμενη από μία δεύτερη την αμέσως επομένη ημέρα. Μετά θα πρέπει να βρεθεί και να προγραμματιστεί η σωστή συχνότητα μεταξύ των μερικών αλλαγών νερού. Η μείωση των τιμών του pH, μπορεί να διασώσει κάποια ψάρια, αφού σε περιβάλλον με τιμές pH χαμηλότερες του pH = 7,0, η αμμωνία απαντάται υπό μορφήν αμμωνίου (NH4⁺), ουσία σαφώς λιγότερο τοξική. Παρ’ όλα αυτά όμως, για κάποια είδη ψαριών (πχ κιχλίδες των λιμνών του Μεγάλου Ρήγματος της νοτιοανατολικής Αφρικής), δεν συνιστάται η τιμή του pH να μειώνεται από pH = 8,5 σε pH = 7,0 απότομα. Καλύτερα να αρχίσει κανείς να πραγματοποιεί επαναλαμβανόμενες, ογκώδεις, μερικές αλλαγές νερού – για παράδειγμα της τάξεως του σαράντα τοις εκατό (40%) για την πρώτη μέρα, ακολουθούμενες από καθημερινές αλλαγές νερού της τάξεως του είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) – έως ότου πάρει μηδενική μέτρηση της συγκέντρωσης της αμμωνίας στο σύστημα. Ο απαιτούμενος χρόνος για τα αζωτοαντιδρώντα βακτηρίδια για να εγκατασταθούν και να πολλαπλασιαστούν σε ικανούς πληθυσμούς λέγεται "breaking time" (= χρόνος εγκατάστασης) και μπορεί να «πάρει» και έναν ολόκληρο μήνα εάν τα χρήσιμα βακτηρίδια δεν προστεθούν από εξωγενείς παράγοντες, από εμάς τους ίδιους δηλαδή, σε τακτά χρονικά διαστήματα, έως ότου το φορτίο του βιολογικού υποστρώματος του συστήματος σταθεροποιηθεί.

Επιθετικότητα: Πρόκειται για χαρακτηριστικό μιας πληθώρας ειδών ψαριών, στα οποία σαφέστατα συγκαταλέγονται και πολλές κιχλίδες και αποτελεί μέρος της φύσης και της βιολογίας αυτών των ζώων. Αυτό το φαινόμενο μπορεί να ξεπεραστεί, επιτρέποντας κανείς την ύπαρξη dither fishes (= ψαριών-στόχων) εντός μιας κοινωνίας ενυδρείου, κάνοντας έτσι είτε ασφαλέστερη τη διαβίωση των υπολοίπων κιχλίδων ή μετατρέποντας αυτά τα ίδια σε στόχους της επιθετικότητά τους. Συνήθως τα είδη που είναι γρήγοροι κολυμβητές είναι και οι καλύτεροι υποψήφιοι γι’ αυτή τη λύση, εφ’ όσον βεβαίως μπορούν να ανθέξουν τις φυσικοχημικές παραμέτρους του νερού που απαιτούνται για τις κιχλίδες. Μία διαφορετική προσέγγιση του θέματος είναι ο υπερπληθυσμός στην ιχθυοφόρτιση του συστήματος. Σ’ αυτήν την περίπτωση, είναι τρομερά δύσκολο να εγκαθιδρυθούν ζωτικές  περιοχές, οπότε και όλα τα ζώα αναγκάζονται να συμβιώνουν ομαλά μεταξύ τους, αφού δεν υπάρχει τίποτε απολύτως για να διαφεντέψουν. Αυτή η τεχνική όμως έχει και το ελάττωμά της. Δεν θα είναι δυνατόν να διαπιστώσει κανείς την ιδιαιτερότητα της συμπεριφοράς αυτών των ψαριών σε ένα τέτοιο ενυδρείο. Ένα ψάρι που ετοιμάζει το spawning pit (= χαντάκι εναπόθεσης γενετικού υλικού) του σε ένα σύστημα, θα αναστείλει τις εργασίες του, κάθε φορά που κάποιο άλλο ψάρι περάσει από την περιοχή που το πρώτο έχει επιλέξει, αφού κάθε στιγμή ο «εισβολέας» θα σπεύδει να δει «τι τρέχει» εκεί μέσα ή θα επιχειρεί ανεύρεση τροφής εντός του pit (όπως παρατηρείται με τα ψάρια του γένους Botia). Οπότε η επιλογή ανήκει σαφώς στον καθένα μας και σχετίζεται με το γούστο ή το πορτοφόλι μας. Εγώ προτιμώ  τα αρκετά ογκώδη συστήματα, όγκου από επτακόσια έως εννιακόσια λίτρα (700 l – 900 l) με έναν αριθμό περίπου είκοσι (20) φιλοξενούμενων ζώων και όχι με περισσότερα από πέντε ή έξι (5 – 6) είδη, συμβατά μεταξύ τους. Αρέσκομαι βλέπετε, πολύ περισσότερο να παρατηρώ την ιδιαίτερη συμπεριφορά των κιχλίδων αυτών, από ότι να βλέπω ψάρια να κολυμπούν «σαρδελιδόν» τριγύρω.

Φωτογράφηση των Ψαριών και των υδρόβιων Φυτών: Εάν κανείς διαθέτει το είδος του ισχυρού φωτός που έχω εγώ στα συστήματά μου, είναι από τους τυχερούς της υπόθεσης. Απλά μπορεί να πάρει μια φωτογραφική μηχανή 35 χιλιοστών (35 mm), να «φορτώσει» ένα ρολό film – κατά προτίμηση εκατό (100) ASA – και να φωτογραφήσει άμεσα. Με τις επτά (7) λάμπες φθορισμού που έχω συνήθως εγκατεστημένες, χρησιμοποιώ διάφραγμα f/stop 2 και ταχύτητα 1/125 του δευτερολέπτου της ώρας για την πλειοψηφία των φωτο μου, ταχύτητα που θα «παγώσει» τα πάντα εκτός της γρήγορης κίνησης στο ενυδρείο μου.  Αυτό βέβαια έχει το μειονέκτημα πως διαθέτω πολύ μικρό βάθος πεδίου πράγμα που σημαίνει πως πρέπει να περιμένω έως ότου το ψάρι-θέμα θα έλθει μόνο του σε θέση εστίασης, αλλά το αποτέλεσμα θα είναι ένα ομιχλώδες φόντο, που συνάδει ώστε να φαίνεται το θέμα πως βρίσκεται ξεκρέμαστο στο προσκήνιο. Πάντοτε μπορεί κανείς να επιλέγει τι είδους φόντο είναι το άριστο πριν τη φωτογράφηση. Για τα φυτά, λόγω της φυσικής τους ακινησίας, μπορεί κάνεις να χρησιμοποιήσει αυξημένο διάφραγμα (έως και f/stop 4), μειώνοντας παράλληλα την ταχύτητα στο 1/60 του δευτερολέπτου της ώρας (εδώ κανείς θα πρέπει να αναζητήσει σίγουρα, στήριγμα για τη μηχανή, αφού τα χέρια τρεμουλιάζουν αφάνταστα σε τέτοιες ταχύτητες). Ακολούθως έρχεται η δημιουργικότητα. Έχω χρησιμοποιήσει «φυσούνες» για κοντινά πλάνα και πολλαπλές συσκευές flash, με τηλεχειριζόμενες σκανδάλες, για περιπτώσεις φωτο, αν και κάτι τέτοιο απαιτεί κάποια εμπειρία στη φωτογράφηση (όλοι οι αυτοματισμοί της μηχανής χάνονται σ’ αυτήν την περίπτωση και θα πρέπει κανείς να κάνει ένα σωρό υπολογισμούς και δοκιμές για τέτοια φωτο). Για λεπτομέρειες επί του θέματος δείτε το σχετικό άρθρο.

Επέμβαση στο φωτογραφικό υλικό και Διαδικτυακή Δημοσίευση: Το να «τραβάει» κανείς τις δικές του φωτο είναι αναγκαίο εφ’ όσον επιθυμεί να τις δημοσιεύσει στην ιστοσελίδα του, ώστε κι άλλοι άνθρωποι να έχουν πρόσβαση σ’ αυτές. Όμως, πολύ σπάνια, μία φωτο δείχνει αυτό που ο φωτογράφος έβλεπε την ώρα που την «τραβούσε». Μπορεί κανείς όμως να κάνει θαύματα με ένα scanner και με προγράμματα επεξεργασίας φωτο. Τέτοια προγράμματα, μεταξύ άλλων, είναι το εξεζητημένο αλλά υπερβολικά ικανό Adobe Photoshop και το Corel Draw Photopaint, ενώ υπάρχουν ακόμη μερικά φτηνά αλλά εξ’ ίσου ικανά προγράμματα επεξεργασίας εικόνας όπως τα Macromedia Xres, Photo Paint Shop, Microsoft Imaging κλπ. Συμβουλές: Σαρώνετε τις φωτο σας το πολύ στα διακόσια πενήντα (250) dpi. Άλλωστε περαιτέρω λεπτομέρεια δεν πρόκειται να φανεί ούτως ή άλλως. Το μέγεθος του αρχείου σας θα είναι ανάλογο των dpi's που επιλέγετε. Όταν ετοιμάζεστε να δημοσιεύσετε φωτο στο διαδίκτυο, επιλέξτε αυτές με τις λιγότερες «λεπτομέρειες» με format JPEG ή GIF. Τα αρχεία με τα παραπάνω formats μπορεί και να είναι σε μέγεθος μόνο το ένα τέταρτο (¼) ενός αρχικού ΒΜΡ ή TIFF αρχείου, οπότε θα «κατεβαίνει» στο ένα τέταρτο (¼) του απαιτούμενου χρόνου. Πολύ λίγοι χρήστες, άλλωστε θα παραμείνουν για μισή ώρα, μήπως δουν τις αληθινού χρώματος, υψηλής ανάλυσης φωτο σας όγκου τεσσάρων (4) ΜΒ. Ούτε καν να τις επισυνάψετε σε ηλεκτρονική επιστολή δεν θα μπορείτε, εάν κάποτε σας ζητηθεί κάτι τέτοιο …Σημειώστε ότι ο τύπος αρχείων GIF δεν σηκώνει πανω απο 256 χρώματα οπότε είναι προτιμώτερη η χρήση αρχείων τύπου JPEG (που είναι πλέον και το κατά κόρον χρησιμοποιούμενο αρχείο στο διαδίκτυο). Τέλος, η χρήση ψηφιακών φωτογραφικών μηχανών επιτρέπει πλέον την μετάβαση κατευθείαν στο στάδιο της επεξεργασίας μετά την λήψη ενώ το μηδαμινό κόστος επιτρέπει το τράβηγμα πολλών φωτογραφιών ώστε μία τουλάχ&