HOME

GEORGE RECLOS

FRANK PANIS

FRANCESCO ZEZZA

PATRICIA SPINELLI

ARTICLES

FISH INDEX

PROFESSIONALS

AQUARIUM CONSERVATION PROGRAMME (ACP)

PHOTO GALLERY

LINKS

BOOK REVIEW

AWARDS

MARINE TANK

DISCOVER MEDITERRANEAN

SIDE EFFECTS

HOBBYIST'S GALLERY

MACRO & NATURE PHOTOGRAPHY

DISASTERS WITH DAVE

MCH-DUTCH

MCH-DEUTSCH

ARTIKELN

MCH PO POLSKU

ARTYKU£Y

ΑΡΧΙΚΗ

ΑΡΘΡΑ

ΕΙΔΗ ΨΑΡΙΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΒΡΑΒΕΙΑ

 

 

 

Παραμελημένο ενυδρείο-ύφαλος

 του Αντωνίου Τ. Ανδρόνογλου

ΤΟ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΑΡΘΡΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ ΤΟΥ 2003 ΤΟΥ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ FAMA

           Κάποιοι εξ’ ημών, κάποια στιγμή, φτάσαμε στο σημείο να «στήσουμε» ένα ενυδρείο-ύφαλο. Σχεδιάζουμε προηγουμένως και υπολογίζουμε από κάθε άποψη τη φροντίδα του (ή τουλάχιστον έτσι θα έπρεπε να είχαμε κάνει!) και μετά σιγά-σιγά αρχίζουμε να του δίνουμε όλο και λιγότερη σημασία, μέχρις που κάποτε έρχεται η στιγμή που το βλέπουμε και παραδεχόμαστε: «Έχω παραμελήσει σε μεγάλο βαθμό το ενυδρείο μου».

           Φυσικά κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί σε σχεδόν κάθε είδους δραστηριότητα του ελεύθερου χρόνου μας και βεβαίως σε κάθε απόπειρα διατήρησης ζωντανών οργανισμών και φυσικά σε κάθε τύπου ενυδρείο. Ο λόγος που στον τίτλο εδώ αναφέρομαι στα συστήματα υφάλους, είναι το πλέον πρόσφατο (με έμφαση στο «πρόσφατο») συμβάν με το παραμελημένο μου ενυδρείο. Θα σας αφηγηθώ την ιστορία μου και φαντάζομαι πως οι περισσότεροι από εσάς συνάδελφοι ακουαρίστες δεν θα είναι η πρώτη φορά που ακούτε κάτι ανάλογο. Ξέρω πως σε ‘μένα, τουλάχιστον, κάτι τέτοιο θα ακουγόταν κοινότυπο εάν το άκουγα πριν το τελευταίο ενυδρειακό μου «συμβάν».

           Η προσωπική μου αυτή ιστορία είναι ένα μείγμα απρόσμενων γεγονότων, περιορισμούς δαπανών και καλή, απλή, γνωστή βαρεμάρα. Η ιστορία μου λοιπόν ξεκινάει ως εξής! «Έστησα» το ενυδρείο μου πριν από επτά (7) χρόνια, αφού αποπερατώθηκαν όλες οι εργασίες κατασκευής του καινούργιου σπιτιού μου. Το σύστημα αυτό ξεκίνησε σαν ένα όχι τόσο επιτυχημένο θαλασσινό ενυδρείο για αποκλειστική διατήρηση ψαριών. Προσπάθησα πάρα πολύ γι’ αυτό το σύστημα, γιατί τελικά επιθυμούσα ένα ενυδρείο-ύφαλο, αλλά φαίνεται πως θα έπρεπε να μάθω από πού θα αρχίσω κι έτσι άρχισα από ένα σύστημα για αποκλειστική διατήρηση ψαριών. Πρέπει μάλιστα να σας ομολογήσω πως κατάφερα να κάνω κάθε πιθανό λάθος που μπορεί κανείς να κάνει. Ακόμη και η σύζυγός μου στο τέλος σύναψε ειρήνη με τη σακούλα που κρατούσα τα νεκρά μου ψάρια στην κατάψυξη. Θυμάμαι ένα γεγονός όταν αγόρασα ένα Euxiphipops navarchus μήκους είκοσι εκατοστομέτρων (20 cm), παρ‘ όλα τα όσα είχα διαβάσει στην διαθέσιμη βιβλιογραφία που είχα στη διάθεσή μου, αναφορικά με τους συγκατοίκους, το τάισμα, τη συμπεριφορά και την ηλικία του δείγματος του συγκεκριμένου είδους, για να μην αναφέρω το μέγεθος του ενυδρείου που είχε όγκο τριακόσια (300) λίτρα περίπου. Όταν τελικά το ψάρι πέθανε, ήταν τόσο μεγάλο που δεν χωρούσε πλέον στον καταψύκτη μου, που ήταν ήδη γεμάτος από άλλα εξ’ ίσου άτυχα ψάρια, οπότε είχα τη φαεινή ιδέα να «ανακυκλώσω» τα νεκρά ψάρια μου, ταΐζοντας με αυτά το σκύλο μου. Φυσικά ο σκύλος μου φαίνεται πως κάτι καταλάβαινε παραπάνω και αρνήθηκε να τα καταναλώσει. Ντρέπομαι γράφοντας αυτές τις γραμμές αλλά θα πρέπει να παραδεχτώ επίσης πως έφτασα να σκεφτώ μήπως έπρεπε να τα καταναλώσω εγώ ο ίδιος τελικά! Σκέφτηκα ξανά το θέμα και αποφάσισα λοιπόν να μην τα φάω, αλλά επίσης ήξερα πως αυτό το ενυδρείο έπρεπε να το ξεφορτωθώ. Είχε έλθει η στιγμή για ένα ενυδρείο-ύφαλο!

           Ήθελα με κάθε τρόπο ένα ενυδρείο-ύφαλο, οπότε μάζεψα όλα τα ψάρια μου (αυτά που εν τέλει ήταν ακόμη ζωντανά …) και τα πήγα σε ένα κατάστημα πώλησης καλλωπιστικών ψαριών, άδειασα το υπάρχον ενυδρείο και παράγγειλα “live rock”. Μετά την έλευση δύο (2) μηνών ήμουν ο ευτυχής ιδιοκτήτης ενός συστήματος γεμάτου πέτρες χωρίς τον απαιτούμενο φωτισμό. Έτσι παράγγειλα καινούργια φώτα και chiller (= ψυκτική μονάδα), «στήνοντας» σιγά-σιγά το ενυδρείο μου. Ο πρώτος χρόνος πέρασε με μέτρια πρόοδο, ενώ ο δεύτερος πήγε λίγο καλύτερα. Κρατούσα ευλαβικά το πρόγραμμα των ρουτινών των μερικών αλλαγών νερού, των ελέγχων των φυσικοχημικών παραμέτρων, της κράτησης σημειώσεων για τις προσθήκες που πραγματοποιούνταν και των διαφόρων εργασιών! Βασικά διατηρούσα μαλακά κοράλλια που ήταν ζωντανά και αναπτύσσονταν. Ακόμη είχα επιτυχία και με «ανεμώνες», μετά από όλες αυτές που είχα σκοτώσει στο προηγούμενο σύστημα που διέθετα. Δεν μπορούσα μεν να βρω τα κατάλληλα «ανεμωνόψαρα» (“clown fish”) που μπορούσαν να συμβιώσουν μ’ αυτές, αλλά τουλάχιστον μπορούσα να τις διατηρώ ζωντανές. Το καμάρι μου από τον κόσμο των «ανεμώνων» ζούσε κοντά στο μπροστινό τζάμι κάτω από τα φώτα και ήταν βεβαίως μακράν καλύτερα από όλες όσες μου είχαν μετατραπεί σε ζελατίνη παλιότερα. Να αναφέρω πως είχα επιτυχία με ΟΛΑ τα είδη «ανεμώνων», ειδικότερα με αυτά που μπορεί κανείς να αποκτήσει τσάμπα. Πάλεψα και με το γένος «ανεμώνων» Aiptasia και, σωστά μαντέψατε, έχασα τη μάχη. Και μάλιστα την έχασα κατά κράτος! Ήταν όσο κακή είναι και μια επιδημία, όπως είχα άλλωστε πληροφορηθεί και από τη βιβλιογραφία, αλλά συνέχισα να διατηρώ τον ενθουσιασμό μου και τις ρουτίνες μου.

 Και ενόσω ήμουν πραγματικά απογοητευμένος με το θέμα των «ανεμώνων» του γένους Aiptasia, ήλθε το απροσδόκητο. Όχι δεν άρχισε να «χάνει» το ενυδρείο μου. Ο γάμος μου άρχισε να «στάζει».Η σύζυγός μου πήγε για δεκαπενθήμερες διακοπές με μία προσφάτως διαζευγμένη φίλη της στο εξοχικό μου και όταν επέστρεψε μου ζήτησε διαζύγιο. Μου είπε πως με βαριόταν θανάσιμα, που φρόντιζα συνέχεια ψάρια και ενυδρεία και μου ζήτησε να εγκαταλείψω το σπίτι (που σημειωτέον της ανήκε). Συμφώνησα, πήγα στο δικηγόρο μου, υπέγραψα όλα τα απαιτούμενα χαρτιά και εδώ τελείωσαν όλα μ’ αυτό το γάμο.

Όπως καταλαβαίνετε δεν πρόσεχα καθόλου το ενυδρείο αυτό το διάστημα, αλλά άρχισα να ψάχνω για να αγοράσω το κατάλληλο σπίτι, οπότε δεν μπορούσα να της αδειάζω τη γωνιά όσο γρήγορα εκείνη θα επιθυμούσε! Μου χρειάστηκαν δύο σχεδόν μήνες για να βρω σπίτι και τότε άρχισα να μετακομίζω. Τη μόνη φροντίδα που παρείχα τότε στο ενυδρείο ήταν να περνάω που και που για να ταΐζω τα ψάρια και περίπου κάθε δεύτερη βδομάδα για να καθαρίσω το collection cup (= δοχείο συλλογής) του skimmer (είχα ήδη εγκαταστήσει αυτόματο σύστημα αποχέτευσης στο skimmer, οπότε χρειαζόταν μόνο να καθαρίζω το collection cup). Το πρόβλημα των Aiptasia δε, χειροτέρευε μέρα με τη μέρα, αλλά προσπαθούσα να μην το σκέφτομαι καθόλου αυτό το διάστημα!

Μάζεψα και μετακόμισα όλα τα «πράγματά» μου στη νέα μου κατοικία, εκτός μόνο από το ενυδρείο. Ήμουν τόσο απασχολημένος με όλα τα άλλα, που δεν ήμουν σε θέση να σκεφτώ καθαρά και προτίμησα να το αφήσω για το τέλος. Όταν τελικά τελείωσα με όλα τα υπόλοιπα, αγόρασα ένα ογκώδες πλαστικό δοχείο, χωρίς καπάκι, λίγο μεγαλύτερο από το μέγεθος του ενυδρείου μου, το έβαλα δίπλα σε ένα παράθυρο για να το «χτυπάει» το ηλιακό φως, μιας και ήταν περίπου τέλος της άνοιξης και μετά από μία εβδομάδα που «πάλιωνα» θαλασσινό νερό εκεί μέσα, άρχισα να μεταφέρω λίγα-λίγα τα κομμάτια των βράχων κάθε φορά. Το πράγμα κύλησε ομαλά και τα ζώα μου αρέσκονταν στο νέο προσωρινό τους περιβάλλον. Ίσως να έπαιζε ρόλο ο φωτισμός, ή το φρέσκο νερό, αλλά ότι κι αν ήταν είχα απίστευτα αποτελέσματα. Οι Aiptasias μου βέβαια ευδοκιμούσαν. Κατάλαβα πως τώρα πλέον ήταν η στιγμή για να τους επιτεθώ και πάλι. Πήρα λοιπόν μία οδοντογλυφίδα και έξυσα σχολαστικά κάθε σημείο του “live rock” που επάνω του υπήρχαν αυτά τα ζώα, ούτως ώστε να ξεφορτωθώ όσα περισσότερα από αυτά τα ζώα ήταν εφικτό να απομακρύνω. Φυσικά δεν υπήρχε περίπτωση ν τα απομακρύνω όλα, αλλά σκότωσα αρκετά από δαύτα. Η αλήθεια είναι πως δεν περίμενα πως θα ήταν τόσα πολλά σ’ αυτό το ενυδρείο! Έβγαζα λοιπόν κάθε βδομάδα τόσους βράχους και κοράλλια μπορούσε να υποστηρίξει το σύστημα για να ρυθμιστεί ομαλά και με την προοπτική να έχω χρόνο διαθέσιμο για να απομακρύνω και τις «ανεμώνες» Aiptasia με τη μέθοδο της απόξεσης που ήδη ανέφερα. Χρειάστηκα σχεδόν ένα μήνα για να μεταφέρω όλο το περιεχόμενο του συστήματος στο πλαστικό δοχείο. Εγκατέστησα και ένα ζεύγος επί κεφαλής αντλιών νερού για να έχω ικανοποιητική κυκλοφορία και ένα skimmer υποστηριζόμενο από αντλία νερού επί κεφαλής με φτερωτή τύπου needle wheel (= αστεροειδής φτερωτή), μία κυριολεκτικά θλιβερή περίπτωση skimmer. Δεν χρησιμοποίησα θερμαντικό σώμα και φώτα, απλά άφησα το απ’ ευθείας ηλιακό φως, από ένα παράθυρο, να τροφοδοτεί το σύστημα για έξι (6) ώρες, ενώ για άλλες έξι (6) ακόμη ώρες ετροφοδοτείτο από έμμεση πηγή φυσικού φωτός, από ένα άλλο δηλαδή παράθυρο.

Άδειασα το ενυδρείο και με τη βοήθεια ενός φίλου μου το μετέφερα σπίτι (νόμιζα ή ότι το αναθεματισμένο είχε βαρύνει περισσότερο από τότε που το αγόρασα, ή εγώ ήμουν πιο αδύναμος …). Έχοντας ήδη εισπράξει τα καλά αποτελέσματα που είχα στο πλαστικό δοχείο, αλλά και επειδή είχα κι ένα σωρό άλλα πράγματα στο μυαλό μου, όπως για παράδειγμα να ψάξω για καινούργια έπιπλα (δεύτερο χέρι), άφησα τα πάντα ως είχαν σ’ εκείνον τον πλαστικό κάδο, χωρίς περαιτέρω φροντίδα, παρά το τάισμα των ψαριών και το τακτικό άδειασμα του collection cup. Έτσι πέρασε όλο το καλοκαίρι, αλλά όταν κάποτε, αργά το φθινόπωρο, το φυσικό φως άρχισε να μειώνεται συνειδητοποίησα πως είχε έλθει η στιγμή να «στήσω» εκ νέου του σύστημά μου. Όλο αυτό το διάστημα δεν μπορούσα να δω στην πραγματικότητα τι γινόταν μέσα στον κάδο, λόγω του έντονου κυματισμού στην επιφάνεια του νερού, έτσι σταματούσα πού και που για κανένα δίλεπτο τις επί κεφαλής αντλίες νερού για να παρατηρήσω λίγο το σύστημα, χωρίς στην πραγματικότητα να μπορώ να δω και πολλά εκεί μέσα. Από επάνω βέβαια όλα έδειχναν μια χαρά.

Αφού λοιπόν «έστησα» εξ’ αρχής το ενυδρείο μου και αφού μετέφερα κάμποσους βράχους από τον πλαστικό κάδο στο σύστημα, ανακάλυψα ότι τελικά δεν ήταν όλα και τόσο καλά όσο νόμιζα. Είχα ακόμη αρκετά μεγάλο πληθυσμό από «ανεμώνες» Aiptasia, κάποιοι βράχοι είχαν απογυμνωθεί από τις κοραλλιογενείς άλγες τους και είχε εμφανιστεί και λίγη filamentous (= τριχοειδή) άλγη. Αποφάσισα να καταπιαστώ και πάλι με τις «ανεμώνες» Aiptasia για μία ακόμη φορά. Αγόρασα ένα Chelmon rostratus και το εισήγαγα στο σύστημα μαζί με τους βράχους. Ήταν κατάμονο και περιφερόταν γύρω από τους βράχους ψάχνοντας για φαγητό! Αλλά δεν έδωσε καμιά απολύτως σημασία στις «ανεμώνες» Aiptasia. Αποφάσισα να μην το ταΐσω κι έτσι κι αυτό αποφάσισε να τραφεί με τις Aiptasia! Του άρεσαν όμως και τα σκουλήκια featherduster (= σπειρογράφοι), με αποτέλεσμα να χρειαστεί λιγότερο από μίας μέρας διάστημα ώστε να εξαφανίσει κάθε μικροσκοπικό σκουλήκι featherduster από το σύστημα, που ευλαβικά προσπαθούσα να διατηρήσω ζωντανά πάνω σε κάθε βράχο που μπορούσα να έχω πρόσβαση. Αυτό ήταν λυπηρό, αλλά κάπου είχα διαβάσει για μια τέτοια πιθανότητα, αν και ήλπιζα πως θα έτρωγε και κάμποσες «ανεμώνες» Aiptasia! Έτσι κράτησα το ζώο σε δίαιτα μιας εβδομάδας, αλλά ούτε και τότε τις άγγιξε.  Μετά από μία εβδομάδα έφαγε τελικά μία (1) μικροσκοπική που βρισκόταν προσκολλημένη στο τζάμι και πέθανε από την πείνα λίγες μέρες μετά! Αυτό είναι που λέμε απόλυτη επιτυχία!

Πήγα λοιπόν και αγόρασα άλλο ένα C. rostratus και άρχισα να το ταΐζω ευθύς εξ’ αρχής, αφού δεν θα έβρισκε κανένα σκουλήκι featherduster για να τραφεί. Ήταν σε καλύτερη κατάσταση από ότι το προηγούμενο και έφαγε σχεδόν κάθε δείγμα «ανεμώνης» Aiptasia στα μέρη που του ήταν εύκολα προσβάσιμα. Εν συνεχεία μετέφερα τα πάντα από το πλαστικό δοχείο στο ενυδρείο. Δυστυχώς και το δεύτερο C. rostratus μου απεβίωσε μετά από έναν μήνα και εγώ απέμεινα με τις «ανεμώνες» Aiptasia. Πήρα λοιπόν και ένα τρίτο, που ήταν σε καλύτερη κατάσταση και από τα δύο προηγούμενα. Έφαγε όλες τις εναπομείνασες «ανεμώνες» Aiptasia μέσα σε μία εβδομάδα, και πέθανε από ασιτία μετά από δυο εβδομάδες αφού ηρνείτο να προσλάβει οτιδήποτε άλλο ως τροφή. Πιστεύω πως δεν μπορεί κανείς να τα έχει όλα δικά του.

Ο καιρός περνούσε και όντας ελεύθερος από «ανεμώνες» Aiptasia τώρα, μπορούσα να χαρώ το ενυδρείο μου. Το γεγονός του ότι υπήρχε και φρέσκο νερό στο ενυδρείο σήμαινε πως τα πάντα ήταν τρισευτυχισμένα. Σταμάτησα κάθε έλεγχο των χημικών παραμέτρων και μόνο τάιζα και προσέθετα διάφορα βελτιωτικά και συμπληρώματα νερού που είχαν μείνει φυλαγμένα χωρίς να χρειαστεί να αγοράσω κάτι. Τελικά ήμουν εξουθενωμένος λόγω της υποθήκης που είχα να εξοφλήσω για την αγορά του σπιτιού μου και ένα σωρό άλλων ποικίλων εξόδων που μου προέκυψαν, οπότε μου ήλθε εύκολο να κάνω περικοπές των δαπανών μου. Άλλωστε όλα ‘έδειχναν θαυμάσια! Η «ανεμώνη» μου τελικά αποφάσισε να παραμείνει όπου εγώ την ήθελα – επάνω σε ένα πέτρινο σωρό – το ζεύγος των «ανεμωνόψαρών» μου αποφάσισε να παραμείνει ζωντανό εκεί μέσα και το οικόσιτο από ανάπτυξη ενός και μόνο πολύποδα Lemnalia μου, έφτασε στην επιφάνεια και απλώθηκε σαν τρελό. Θεώρησα πως δεν θα μπορούσα να έχω περαιτέρω βελτίωση, λόγω έλλειψης οικονομικής άνεσης, αλλά και ενέργειας, ούτως ή άλλως.

Από τη στιγμή λοιπόν που σταμάτησα να χορηγώ ασβέστιο, γιατί μου τελείωσε η παρακαταθήκη που διατηρούσα τα επίπεδα της μέχρι τώρα επιτυχίας άρχισαν να φθίνουν. Έβαλα σε λειτουργία ένα σύστημα plenum, που υποτίθεται πως τροφοδοτεί συστήματα ενυδρείων με μια ποσότητα ασβεστίου, όχι αρκετή όμως, έτσι … οι κοραλλιογενείς άλγες επιβράδυναν την ανάπτυξή τους στο δικό μου, με αποτέλεσμα τη συσσώρευση θρύμματος σε διάφορους θύλακες των βράχων και του υποστρώματος. Μετά από λίγους μήνες με μόνη φροντίδα το καθάρισμα των υαλοπινάκων του σκάφους του συστήματος, το τάισμα και το καθάρισμα του collection cup του skimmer (στην καλύτερη περίπτωση δις της εβδομάδος), το χρώμα του πίσω τζαμιού άρχισε να αλλάζει από το κοραλλιογενές ροζ σε πράσινο αλγών. Όμως και πάλι δεν υπήρχε ένδειξη ότι επηρεάζονταν τα πράγματα, οπότε και δεν άλλαξα τον προγραμματισμό μου.

Μετά από ένα εξάμηνο, το πίσω μου τζάμι ήταν καταπράσινο και πράσινες κηλίδες είχαν αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους και στις πέτρες. Υπήρχαν άλλωστε πολλά θρεπτικά συστατικά στο περιβάλλον, δεν γίνονταν μερικές αλλαγές νερού, δεν επροστίθετο ασβέστιο για να βοηθήσει την ανάπτυξη των ασπόνδυλων οργανισμών που θα μπορούσαν να καταναλώσουν αυτά τα θρεπτικά συστατικά. Πήγα κι αγόρασα ένα Lo vulpinus [Σ.τ.Μ. ή καλύτερα Siganus vulpinus] για να προσφέρει τη βοήθειά του στο έργο του ελέγχου της άλγης στο άλλο αλγοφάγο μου του είδους Zebrasoma xanthurus. Μαζί μ’ αυτό το ψάρι αγόρασα και καμιά τριανταριά σαλιγκάρια. Τα σαλιγκάρια είχαν κάποια αποτελέσματα αλλά τα σκουλήκια bristleworms του συστήματός μου «έπεσαν» πάνω τους. Όλα τα σαλιγκάρια (και τα τριάντα εκτός ενός μόνο) είχαν «πάει περίπατο» μέσα σε δυο μήνες, ενώ τα bristleworms πάχαιναν … Τα herbivores (= χορτοφάγα) είδη ψαριών μου ήταν εξ’ ίσου ευτραφή και ιδιαιτέρως ευτυχή. Το Lo vulpinus μου μάλιστα αυξανόταν ταχύτατα και διπλασίασε γρήγορα το μέγεθός του. Και όλα αυτά λόγω των αλγών, αφού εν τω μεταξύ, είχα μειώσει τα ταΐσματα σε ένα ανά δεύτερη μέρα.

Τώρα πλέον ήξερα πως έπρεπε να καθαρίσω με τη μέθοδο του σιφωνίου το υπόστρωμα, ή εν πάση περιπτώσει το κορυφαίο στρώμα του και να κάνω επίσης μία μερική αλλαγή νερού, αλλά δεν με βλέπω να το επιχειρώ. Μη με παρεξηγήσετε, η αλήθεια είναι πως αγαπώ το ενυδρείο μου, η συντήρησή του μου κοστίζει αρκετά και το κόστος του φωτισμού, της ψύξης, της κυκλοφορίας του νερού και όλων των άλλων είναι υπολογίσιμο. Θα μπορούσα μάλιστα να το πουλήσω εύκολα εάν δεν το ήθελα, αλλά αυτό το διάστημα μου λείπουν τα αποθέματα ενέργειας για να κάνω κάτι περισσότερο.

Ένα χρόνο τώρα χωρίς καθόλου μερικές αλλαγές νερού, αλλά και χωρίς προσθήκες, οι κοραλλιογενής άλγες μου υφίστανται ακόμη, τα κοράλλια, οι «ανεμώνες» και τα ψάρια μου είναι σε άριστη κατάσταση και τα “clown fish” μου άρχισαν να αποθέτουν αβγά κάθε δεύτερη βδομάδα, με αποτέλεσμα να μη με απασχολεί τίποτε πολύ σοβαρά, εκτός του ότι γνωρίζω πως θα μπορούσα και καλύτερα εάν φρόντιζα σωστά το σύστημα. Έπειτα ένα πρωί ήλθε η καταστροφή. Ήταν το πρωινό της 11ης Σεπτεμβρίου. Όπως πιθανώς γνωρίζετε ο τόπος διαμονής μου είναι η Ελλάδα (ζω στην Αθήνα), αλλά εργάζομαι για λογαριασμό μιας εταιρείας που υποστηρίζει επενδύσεις και οι οικονομικοί πόροι της βασίζονται στη διαχείριση εταιριών, με αποτέλεσμα τα πράγματα να αρχίσουν να πηγαίνουν χάλια στο χρηματιστήριο και έτσι η κατάπτωση χτύπησε όλες τις σχετικές εταιρείες. Η Ελλάδα μάλιστα δεν ήταν και τόσο μακριά από αυτές τις εξελίξεις, ούτως ώστε επηρεάστηκε αρκετά από αυτό το τρομοκρατικό κτύπημα, που ήλθε να χειροτερέψει το ήδη πάσχον τοπικό χρηματιστήριο αξιών. Κατάφερα και διατήρησα τη δουλειά μου μεν, αλλά το όλο σκηνικό με επηρέασε από φιλοσοφικής απόψεως, με κυρίεψε απογοήτευση και δεν μου πήγαινε η καρδιά να ασχοληθώ με το ενυδρείο μου. Τα πάντα άλλωστε είναι διανοητικά, τουλάχιστον για ‘μένα και ακόμη κι αν μία μερική αλλαγή νερού ή η προσπάθεια εφαρμογής κάποιων απλών πραγμάτων σε ένα σύστημα ενυδρείου δεν είναι δα και τόσο σπουδαία εγχειρήματα, το μόνο που μπορούσα να ελέγξω ήταν το τάισμα των ψαριών που και που! Επίσης τάιζα και τις «ανεμώνες» μου ελάχιστα, επίσης που και που ή και καθόλου. Κάποιες φορές τα ζώα δεν προσελάμβαναν τίποτε ακόμη και για διαστήματα ενός ολόκληρου μήνα, εκτός από ότι μπορούσαν να συλλάβουν μόνα τους.

Ο καιρός συνέχισε να περνά χωρίς ουσιαστικά να αλλάζει τίποτε στο ενυδρείο αυτό, έτσι υπέθεσα πως τώρα είχε φτάσει σε μια νέα ισορροπία με το πρόγραμμα «φροντίδας» που τηρούσα. Οι περισσότερες από τις άδειες επιφάνειες τώρα ήταν καλυμμένες με corallimorfarians, ακόμη και στη μεγαλύτερη επιφάνεια του πίσω τζαμιού του σκάφους του συστήματος. Και παρ’ όλο που δεν δείχνει άσχημο, οι υπόλοιποι οργανισμοί έχουν αρχίσει να φθίνουν σε μεγέθη. Τα επίπεδα των θρεπτικών συστατικών τώρα έχουν σταθεροποιηθεί, προσφέροντας εύνοια σε κάποιους οργανισμούς, ενώ αντίθετα δημιουργούν προβλήματα σε άλλους, κατά τέτοιο τρόπο που με κάνει να θυμάμαι πως λίγα χρόνια πριν δεν μπορούσα να αναπτύξω πληθυσμούς από corallimorfarians στο σύστημα, ενώ τώρα τα βλέπει κανείς παντού όπου στρέφει το μάτι στο ενυδρείο! Τα ψάρια τα πάνε θαυμάσια, ενώ οι «ανεμώνες» και τα άλλα ζώα αρκετά ικανοποιητικά. Κάποια μικρόσωμα είδη που διαθέτουν κελύφη, αλλά και τα corallimorfarians έχουν αναπτυχθεί υπερβολικά, έχοντας φτάσει σε τέτοια ύψη που μόνο ότι υπάρχει από πάνω τους μπορεί να «πάει» καλά. Έχω αρχίσει να συνηθίζω την νέα οικονομική τάξη πραγμάτων, καθώς περνάει ο καιρός, σε σημείο να έχω αρχίσει να έχω τύψεις που παραμελώ το ενυδρείο μου. Πρέπει βέβαια να παραδεχτώ πως δεν έχει καθόλου άσχημη όψη. Παρά τους σχηματισμούς αλγών που καλύπτουν το πίσω τζάμι είναι ένα αρκετά ενδιαφέρον σύστημα με ένα δείγμα του γένους Lemnalia τριάντα εκατοστομέτρων (30 cm) και την μεγάλη μου «ανεμώνη» με το ζεύγος των “clown” να αποτελούν τα σημεία που εστιάζει το μάτι. Το ψάρι του είδους Z. xanthurus είναι μια χαρά – το μακροβιότερο ψάρι μου για την ακρίβεια – κι έχει φτάσει την ηλικία των πέντε (5) ετών. Βλέπετε η άποψή μου είναι «ξέρω πως κάνω κάποια λάθη, αλλά φαίνονται όλα να λειτουργούν με σχετικά λογικό τρόπο στο σύστημα», πράγμα που μου είναι δύσκολο να αντιπαρέλθω.

Ενώ γράφονται αυτές οι γραμμές τον Αύγουστο του 2002, η κατάσταση παραμένει, εν πολλοίς, ίδια. Όταν συγκρίνω με τις εποχές που η φροντίδα του συστήματος ήταν και η σωστή αλλά και συστηματική, με την παρούσα κατάσταση που παραμελώ όλα αυτά, συμπεραίνω περίεργα πράγματα. Καταλαβαίνω πως τα επίπεδα των θρεπτικών συστατικών είναι πολύ υψηλότερα αυτή τη στιγμή. Χρησιμοποιώ ένα ιδιοκατασκευασμένο skimmer, που δουλεύει πολύ καλύτερα από ότι μπορεί κανείς να βρει να αγοράσει στην αγορά του hobby, αλλά γίνεται επιλεκτική απομάκρυνση μερικών μόνο ρυπαντών μέσω του skimmer, ενώ παράλληλα άλλοι συσσωρεύονται. Χρησιμοποιώ ενεργοποιημένο άνθρακα άλλα έχω να τον αλλάξω τουλάχιστον δέκα οκτώ (18) μήνες τώρα, ενώ το νερό δεν φαίνεται, τουλάχιστον, να έχει κιτρινίσει. Για να κυριολεκτήσω, το πρωί που ανάβουν τα φώτα, δείχνει εξαιρετικά καθαρό και γαλάζιο, ενώ το απόγευμα παίρνει μια πιο κίτρινη απόχρωση, λόγω των καφετιών κυανοβακτηριδίων που βρίσκονται στη στήλη του νερού. Αυτά τα κυανοβακτηρίδια, όταν βρίσκονταν επάνω στο υπόστρωμα του πυθμένα ήταν χειρότερα στο παρελθόν και αμέσως συνδεδεμένα με ρυπαντές που μπορούν τελικά να απομακρύνονται μέσω της διαδικασίας skimming και της αναρρόφησης του θρύμματος με σιφώνι. Βελτίωσα τη διαδικασία skimming, όταν άρχισαν τα πράγματα να παρουσιάζουν άσχημη όψη κι έτσι τα κρατώ υπό έλεγχο. Παρ’ όλα αυτά τα ψάρια μου δείχνουν να είναι σε όλο και καλύτερη κατάσταση σ’ αυτήν την ποιότητα νερού, σε αντίθεση με την εποχή που το νερό του συστήματος ήταν πεντακάθαρο. Τα “clown” μου αποθέτουν αβγά σε τακτά χρονικά διαστήματα, ενώ ποτέ τους δεν το είχαν κάνει παλιότερα. Τα αλγοφάγα είδη ψαριών μου φαίνονται υγιέστερα και ευτυχέστερα από ότι έδειχναν. Υποθέτω πως αυτό οφείλεται στην συνεχή απόξεση των αλγών που τα διατηρεί απασχολημένα και συμπεριφερόμενα με φυσικό τρόπο. Έχουν μάλιστα γίνει και φίλοι μεταξύ τους, πράγμα που εξ’ όσων γνωρίζω, δεν είναι και το ευκολότερο μεταξύ των ειδών Zebrasoma xanthurus και Lo vulpinus. Τώρα κολυμπούν μαζί και αποξέουν ομαδικά την άλγη! Δεν περίμενα ποτέ μου πως θα ζήσω για να δω κάτι ανάλογο. Δεν μιλάω για ανοχή, αλλά για πραγματική σύμπνοια. Διατηρώ ακόμη σ’ αυτό το σύστημα και κάνα δυο Gramma loreto, που αγόρασα πριν δυο χρόνια. Συμβιούν άψογα στο ενυδρείο και το ένα μάλιστα έχει μεγαλώσει και παχύνει. Μπορεί να πρόκειται για φαινόμενο σεξουαλικού διμορφισμού, αλλά δεν μπόρεσα να βρω αξιόπιστη πληροφορία για το είδος, αφού υποτίθεται πως δύο άτομα δεν είναι δυνατόν να συμβιώσουν στο ίδιο ενυδρείο! Ελπίζω να μου ζευγαρώσουν, γιατί έτσι θα αποδειχθεί το πόσο ευτυχή είναι.!

Έτσι συμπέρανα πως η κατάσταση αυτή δεν είναι καθόλου κακιά. Προτιμώ να το σκέπτομαι σαν ένα ενυδρείο-ύφαλο με υψηλές συγκεντρώσεις θρεπτικών ουσιών. Από ότι μπορώ να διαπιστώσω παραμένει σταθερό, αφού μάλιστα δεν κάνω κανέναν έλεγχο, ούτε καν έλεγχο του pH. Σκέπτομαι να αναβαθμίσω το πρόγραμμα φροντίδας του συστήματος, που μπορεί να μην είναι κατ’ ανάγκην και καλή λύση, εφ’ όσον μπορεί να μεταβληθεί η ισορροπία σε κάποιο άλλο επίπεδο. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα κάποιοι από τους φιλοξενούμενους οργανισμούς να κερδίσουν έδαφος σε βάρος κάποιων άλλων. Αυτό που θεωρώ θεμελιώδες είναι να διατηρώ τις συγκεντρώσεις των θρεπτικών συστατικών σταθερές, ότι κι αν σημαίνει αυτό, διατηρώντας παράλληλα είδη ζώων που φαίνεται να αρέσκονται σ’ αυτές τις συνθήκες. Δεν θα μπορούσα άλλωστε να διατηρώ κάποιους οργανισμούς με απαιτήσεις πολύ καθαρού και ολιγοτροφικού περιβάλλοντος, αλλά ούτως ή άλλως διαθέτω ένα όμορφο ενυδρείο με μπόλικα ψάρια και ασπόνδυλα ζώα, μία τεράστια θαλάσσια «ανεμώνη» με συμβιωτικά “clowns” που αποθέτουν τακτικά τα αβγά τους και στο μυαλό μου τελικά αντιπροσωπεύει ένα ενδιαφέρον σύστημα. Οι φίλοι μου μάλιστα έχουν την αυτή άποψη! Αυτό που ισχυρίζομαι, λέγοντας όλα αυτά, είναι πως το περιβάλλον του συστήματος είναι ιδανικό για κάποιους οργανισμούς, ούτως ή άλλως. Μπορεί μάλιστα κανείς να αφήσει τα πράγματα να ξεκαθαρίσουν από μόνα τους σε μία ανάλογη σαν τη δική μου περίπτωση. Εάν διέθετα το χρόνο, τις πηγές και τη φιλοσοφία να κάνω τα πάντα σωστά, θα το έκανα, αλλά μετά από τρία χρόνια «αμέλειας» έναντι αυτού του συστήματος, δεν φαίνεται να χάλασε κι ο κόσμος. Μη με παρεξηγήσετε, αφού δεν προτείνω βέβαια να κάνετε κάτι ανάλογο επίτηδες! Πιστεύω πως τα ενυδρεία-ύφαλοι συνήθως παρουσιάζουν τέτοιου είδους ποικιλομορφία και μπορούν να προσαρμοστούν ακόμη κι αν οι ιδιοκτήτες τους τα παραμελούν. Και μπορεί να μην είναι έτσι όπως ακριβώς θα έπρεπε, αλλά και πάλι θα επιβιώνουν σαν συστήματα, που θα σας περιμένουν πάντοτε για να σας χαλαρώσουν μετά το πέρας της καθημερινής σας εργασίας! Η συλλογή οργανισμών που διατηρεί κανείς μέσα σε ένα κλασσικό ενυδρείο-ύφαλο, άλλωστε δεν διαβιούν στην ίδια ποιότητα νερού όταν βρίσκονται στους φυσικούς τους υγρότοπους. Όταν κανείς αλλάζει τα επίπεδα των θρεπτικών συστατικών σε ένα οποιοδήποτε σύστημα ενυδρείου, συνήθως τροποποιεί την ποιότητα του νερού σε όσο το δυνατόν εγγύτερο σημείο αρέσκονται οι οργανισμοί που διατηρεί. Έτσι κάποιοι θα αυξηθούν υπερβολικά, ενώ κάποιοι άλλοι θα βρίσκουν αυτές τις συνθήκες μη προτιμητέες, χωρίς βέβαια κάτι τέτοιο να σκοτώσει όλο το σύστημα. Δεν γνωρίζω προφανώς εάν μπορώ να γυρίσω στην προτεραία κατάσταση χωρίς σοβαρές ενδείξεις ασθενειών των οργανισμών που προτιμούν αυτό το «παραμελημένο» πρόγραμμα φροντίδας.

Τελικά, ασχέτως εάν τα συμπεράσματά μου είναι σωστά ή λανθασμένα, ελπίζω να βρήκατε αυτή μου την εμπειρία χρήσιμη. Διαφαίνεται πως τα ενυδρεία-ύφαλοι είναι ανθεκτικότερα από ότι όλοι μας πιστεύαμε τα περασμένα χρόνια. Και για να παραφράσω το motto μιας εταιρείας παραγωγής συστημάτων φωτισμού, αυτό αποτελεί μάλλον καλά νέα για τους πανταχού ακουαρίστες!

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με το συγγραφέα του παραπάνω άρθρου στη ψηφιακή διεύθυνση andronoglou@hotmail.com

Η επιμέλεια του Ελληνικού MCH γίνεται εξ' ολοκλήρου από τον Ανδρέα Ηλιόπουλο, στον οποίο οφείλεται άλλωστε και η ύπαρξη της ελληνικής έκδοσης.

Back ] Up ] Next ]

Site Search 

Contact us

       

Malawi Cichlid Homepage © 1999-2006. All rights reserved.