HOME

GEORGE RECLOS

FRANK PANIS

FRANCESCO ZEZZA

PATRICIA SPINELLI

ARTICLES

FISH INDEX

PROFESSIONALS

PHOTO GALLERY

LINKS

BOOK REVIEW

AWARDS

MARINE TANK

DISCOVER MEDITERRANEAN

SIDE EFFECTS

HOBBYIST'S GALLERY

MACRO & NATURE PHOTOGRAPHY

DISASTERS WITH DAVE

MCH-DUTCH

MCH PO POLSKU

ARTYKU£Y

ΑΡΧΙΚΗ

ΑΡΘΡΑ

ΕΙΔΗ ΨΑΡΙΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΒΡΑΒΕΙΑ

 

 

 

Μεγαλώνοντας ιχθύδια Κιχλίδων – Σημεία που πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν

Ενα άρθρο του Γιώργου Ρεκλού

Ιχθύδια ίδιας ηλικίας από m’buna και haps

Το μεγάλωμα ιχθυδίων, κάθε είδους ψαριών, είναι ευχάριστη διαδικασία που αμείβει όποιον εμπλακεί. Αν και πρόκειται για την πιο δύσκολο, λεπτό και επίπονο κομμάτι στη διατήρηση ψαριών, πολύ λίγοι χομπίστες θα παραπονεθούν. Μόνο και μόνο που κάποιος κατάφερε να «πάρει» μωρά και θα πρέπει να μπει στον κόπο να τα μεγαλώσει, σημαίνει πως πέτυχε να δώσει στο συγκεκριμένο είδος που του γέννησε στο ενυδρείο, οτιδήποτε χρειαζόταν ώστε τα ψάρια να νοιώσουν ασφαλή και άνετα ώστε να ζευγαρώσουν και να παράγουν αβγά και τελικά γόνο.

Ανάμεσα στα είδη ψαριών υπάρχουν πάμπολλοι τρόποι που ακολουθούνται για να επιτευχθεί το ζευγάρωμα, καθώς και η μετέπειτα φροντίδα των αβγών ή/και των λαρβών (αργότερα των ιχθυδίων) τους. Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με κιχλίδες της λίμνης Malawi, οι οποίες επιδεικνύουν τον πλέον πλεονεκτικό τρόπο γονικής φροντίδας την «στοματεκκόλαψη». Θα περιγράψω λοιπόν εδώ κάποια γεγονότα, ορμώμενος από τις μέχρι τώρα εμπειρίες μου, και ελπίζω να βοηθηθούν οι φίλοι ακουαρίστες-χομπίστες, ώστε να αποφύγουν κάποιες κακοτοπιές. Οι Κιχλίδες της Malawi κάνουν τα πάντα για να μας βοηθήσουν (άθελά τους βέβαια, αφού ότι κάνουν αποτελεί τη γονιδιακή τους «σφραγίδα») όσο αφορά στο μεγάλωμα των μικρών τους. Αντί να γεννούν χιλιάδες αβγά και μετά να τα προστατεύουν-φροντίζουν μέσα στα ενυδρεία μας (το ίδιο βέβαια κάνουν και στη λίμνη της καταγωγής τους και έτσι αποφεύγουν τους όποιους μπελάδες μπορεί να έχει αυτή η αναπαραγωγική τεχνική), γεννούν το πολύ 150 έως 180 αβγά (εφ’ όσον πρόκειται για ενήλικα άτομα μεγαλόσωμων ειδών). Αυτό γίνεται γιατί η τεχνική της στοματεκκόλαψης σιγουρεύει πως τα ιχθύδια όταν απελευθερωθούν τελικά από το στόμα των μητέρων τους έχουν μέγεθος από 8 χιλιοστόμετρα έως ένα εκατοστόμετρο και είναι σαφώς καλύτερα «εξοπλισμένα» για να αντιμετωπίσουν τις οποιεσδήποτε δυσκολίες που έχει η ζωή στο άγριο φυσικό περιβάλλον. Αντιθέτως άλλα είδη κιχλίδων γεννούν πολλές χιλιάδες αβγών ώστε να υπάρχει ισοζύγιο μεταξύ των ιχθυδίων που τελικά θα επιβιώσουν και των υψηλών ποσοστών θνησιμότητάς τους. Αξίζει εξ’ άλλου να αναφέρουμε πως σε πρόσφατο άρθρο του στο “Cichlid News” (τεύχος Απριλίου 2000), ο δόκτορας Ronald Coleman μαρτυράει την προσωπική του εμπειρία σε σχέση με την ολική απώλεια 68 γεννήσεων από τις συνολικά 87 του είδους Neolamprologus montabu (της λίμνης Tanganyika). Αυτό φανερώνει τη μεγάλη σημασία της στοματεκκόλαψης για την επιβίωση των ειδών.

Θηλυκό Cheilochromis euchilus που «κουβαλάει» μωρά στο στόμα.

Η στοματεκκόλαψη είναι πλεονέκτημα και για εμάς τους ακουαρίστες, αφού γνωρίζουμε πότε ακριβώς το θηλυκό άτομο ξεκίνησε να «κουβαλάει» τα αβγά στο στόμα του και έτσι έχουμε τη δυνατότητα να το απομακρύνουμε από το κυρίως ενυδρείο και να το τοποθετήσουμε σε ένα απομονωμένο ώστε να παραμείνει απερίσπαστο στη διαδικασία της στοματεκκόλαψης και εμείς να διασώσουμε όλα τα ιχθύδια. Ένα θηλυκό που «κουβαλάει» εντοπίζεται πανεύκολα: αρνείται να προσλάβει τροφή, ή θα προσλαμβάνει προσεκτικά μικρές ποσότητες (κατά τα τελευταία στάδια της διαδικασίας), φαίνεται ότι κάτι μασουλάει διαρκώς (αερίζει τα αβγά ή το γόνο βέβαια) και αποφεύγει καυγάδες και αντιπαραθέσεις με άλλα ψάρια. Η στοματική τους κοιλότητα είναι επίσης διογκωμένη. Ακόμη και πολύ ενεργητικά είδη παρουσιάζουν ηπιότητα κατά τη διάρκεια της στοματεκκόλαψης και συνηθίζουν να παραμένουν στα σκοτεινότερα σημεία του ενυδρείου ή πλησιέστερα στο βυθό, πίσω από φίλτρα κλπ. Συνήθως η διαδικασία κρατάει περίπου γύρω στις τρεις εβδομάδες και μετά απελευθερώνονται τα ιχθύδια.

Σημειώστε επίσης πως η διάρκεια εξαρτάται επίσης και από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος νερού. Οπότε με θερμοκρασίες γύρω στους 24°C, η διάρκεια της στοματεκκόλαψης θα κρατήσει περί της 4 εβδομάδες, ενώ με 30°C, η διάρκεια μπορεί να μειωθεί και στις 17 μόνο ημέρες. Αυτός ο παράγων θα πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν σε κάθε περίπτωση, όταν κάνετε τους χρονικούς σας υπολογισμούς, αλλιώς θα καταλήξετε να απελευθερωθούν τα ιχθύδια στο κυρίως ενυδρείο αντί στο ενυδρείο «εκκολαπτήριο». Σε κάθε περίπτωση τα ιχθύδια είναι εντελώς διαμορφωμένα και ανεπτυγμένα όταν απελευθερώνονται. Σε κάποια είδη, όπως για παράδειγμα στα Labidochromis species “yellow” (ή τα λεγόμενα κίτρινες electric κιχλίδες) η στοματεκκόλαψη είναι μεγαλύτερης διάρκειας και στο συγκεκριμένο είδος έχουν την αξιοσημείωτη διάρκεια 30 ημερών και άνω (προσωπικά είχα θηλυκά που απελευθέρωσαν γόνο έπειτα από 41 ολόκληρες ημέρες στοματεκκόλαψης.

Να σημειωθεί επίσης πως κάποια είδη αναπαράγονται μόνο εποχιακά. Έτσι τα Sciaenochromis fryeri μου ξεκινούν να ζευγαρώνουν γύρω στα τέλη Μαΐου και για τρεις περίπου φορές ως τα τέλη του Σεπτέμβρη κάθε χρόνο. Τον υπόλοιπο χρόνο δεν ασχολούνται καθόλου με την αναπαραγωγή. Η ηλικία των γεννητόρων παίζει επίσης σπουδαίο ρόλο για τη συχνότητα της αναπαραγωγής. Τα ψάρια θα αναπαράγονται κανονικά για κάποια χρόνια και έπειτα, όσο μεγαλώνουν σε ηλικία ζευγαρώνουν μεν αλλά όχι συχνά πλέον. Ο αριθμός των παραγομένων ιχθυδίων αυξάνει όσο οι γεννήτορες ενηλικιώνονται. Συνήθως δε οι πρώτες δύο τρεις προσπάθειες των γεννητόρων μπορεί και να μην είναι επιτυχημένες, αλλά στο τέλος η φύση θα βρει το δρόμο της. Σε κάποια είδη (αυτό μάλιστα είναι συνηθέστερο ανάμεσα στα είδη των haps), τα αρσενικά άτομα χρειάζονται σαφώς περισσότερο υπολογίσιμο χρόνο για να φτάσουν στη σεξουαλική τους ωριμότητα από ότι τα θηλυκά. Αυτό επίσης μπορεί να οδηγήσει σε κάποιες ανεπιτυχείς προσπάθειες αναπαραγωγής αρχικά.

Κάποια είδη δεν πρόκειται να ζευγαρώσουν εάν βρίσκονται σε ακατάλληλο περιβάλλον. Τα μεγαλόσωμα haps ιδιαιτέρως δεν αισθάνονται άνετα σε πυκνοκατοικημένα ενυδρεία και ακόμη και αν προσπαθήσουν να αναπαραχθούν, άλλα haps (οι φυσικοί θηρευτές) θα ελλοχεύουν τριγύρω ώστε να διακόψουν την αναπαραγωγική διαδικασία, αλλά και για να τραφούν με τα αβγά ή/και τα ιχθύδια. Αυτός θα είναι ο λόγος που μπορεί να δείτε τα ψάρια σας να ζευγαρώνουν αλλά να μην διαπιστώσετε θηλυκά που «κουβαλάνε» το γενετικό υλικό στο στόμα τους. Η παρουσία ενός επιθετικού υπερκυρίαρχου είδους (πιο σύνηθες μεταξύ των m’buna), μπορεί να αναστείλει εντελώς το ζευγάρωμα ηπιότερων ειδών. Δεν είναι καθόλου σπάνιο να δείτε πολλά είδη να ζευγαρώνουν στο λεπτό, άμα την απομάκρυνση του υπερκυρίαρχου αρσενικού από ένα κοινωνικό ενυδρείο. Αμέσως αφού απομάκρυνα το αρσενικό Melanochromis auratus μήκους 14 εκατοστομέτρων και το επίσης αρσενικό M. chipokae, μήκους 15 εκατοστομέτρων, από το κοινωνικό ενυδρείο που στεγάζω τα m’buna μου, πέντε θηλυκά «κουβαλούσαν» μέσα μόνο σε μία εβδομάδα. Σημειωτέον δεν είχαν ζευγαρώσει ποτέ μέχρι τότε. Το συμπέρασμα είναι πως κάποιες φορές, ένα ζευγάρι κάποιου είδους μπορεί να μην ζευγαρώνει μόνο και μόνο επειδή η φύση του είδους ή οι συνθήκες που επικρατούν στο ενυδρείο που τα φιλοξενεί δεν τους επιτρέπει την αναπαραγωγή σε αυτό ειδικά το ενυδρείο.

Βέβαια υφίστανται και πολλοί άλλοι παράγοντες που έχουν να κάνουν με την αναπαραγωγή. Φαίνεται πως τα θηλυκά άτομα είναι εκείνα που επιλέγουν το αρσενικό με το οποίο θα ζευγαρώσουν. Έτσι τα θηλυκά θα αποφύγουν να αναπαραχθούν με αρσενικά που βρίσκονται χαμηλότερα στην ιεραρχία, αλλά θα επιλέξουν εκείνο το αρσενικό που δείχνει ως «πολλά υποσχόμενο», με το μέγεθός του , το σχήμα της «φωλιάς» που φρόντισε να κατασκευάσει, την ζωτική περιοχή στην οποία κυριαρχεί και άλλους παράγοντες. Αυτό σπάνια γίνεται αντιληπτό στο τεχνητό περιβάλλον ενός ενυδρείου, όπου τα θηλυκά δεν έχουν πολλές εναλλακτικές, αλλά και ούτε η κατασκευή μιας «φωλιάς» αποτελεί εναλλακτική για τα αρσενικά άτομα. Όμως μερικές φορές ένα θηλυκό θα υβριδίσει με ένα αρσενικό άλλου είδους (ή και γένους ακόμη), ακόμη και αν αρσενικά του ίδιου είδους με αυτό είναι παρόντα στο ενυδρείο. 

Κάποιοι προτιμούν να «γδύνουν» τα θηλυκά τους. Ο όρος χρησιμοποιείται για την περίπτωση που κάποιος αφαιρεί τα αβγά (σπανιότατα) ή το γόνο (συχνότερα) με βίαιο τρόπο από το στόμα θηλυκών ψαριών που «κουβαλάνε». Αυτός ο τρόπος σε καμιά περίπτωση δεν έχει να κάνει με τη φυσική διαδικασία και θα πρέπει να γίνεται «γδύσιμο» των θηλυκών μόνο στην περίπτωση που το ψάρι είναι άρρωστο, ή έχει μακρά προϊστορία ανεπιτυχών «κουβαλημάτων» και εσείς παρ’ όλα αυτά χρειάζεστε τα μωρά. Το «γδύσιμο» μπορεί να έχει σαν αποτέλεσμα το πρόωρο «φτύσιμο» μη ανεπτυγμένου καλώς γόνου που ακόμη φέρει λεκιθικό σάκο, οπότε και εύκολο γεύμα για τα υπόλοιπα ψάρια στο ενυδρείο. Επίσης μπορεί να τραυματιστεί το ψάρι ή να στρεσαριστεί πάρα πολύ. Ακόμη και αν είχατε επιτυχία με αυτή τη μέθοδο, τα θηλυκά ιχθύδια που θα προέλθουν από «γδύσιμο» των μητέρων τους, θα έχουν μακρύχρονο ιστορικό πρόωρου «φτυσίματος» ή φαγώματος των αβγών ή/και των ιχθυδίων. Είναι πλέον σχεδόν καθολικά παραδεκτό πως η στοματεκκόλαψη είναι ο καλύτερος τρόπος για να αερίζεται το γενετικό υλικό, να ταΐζονται τα ιχθύδια και το σημαντικότερο όλων να «εκπαιδεύονται» τα θηλυκά άτομα μαθαίνοντας από τη μητέρα τους την διαδικασία της στοματεκκόλαψης. Αυτό δεν μπορεί να γίνει με κανένα τεχνητό μέσον. Ακόμη φημολογείται πως τα προερχόμενα από «γδύσιμο» ιχθύδια είναι περισσότερο ευάλωτα σε ασθένειες ή πιο αδύναμα σε σχέση μ’ αυτά που η φυσική διαδικασία έλαβε χώρα. Πιθανόν λοιπόν εκτός των άλλων η στοματεκκόλαψη να παίζει και το ρόλο εμπλουτισμού των μωρών με τα αντισώματα των φυσικών τους μητέρων.

Το να «μαζέψεις» τα θηλυκά που «κουβαλάνε» μέσα από ένα ενυδρείο πλήρους dιcor είναι ευκολότερο να ειπωθεί από ότι να γίνει. Το να κυνηγάει κανείς ένα μικρόσωμο θηλυκό, που έχει τη δυνατότητα να κρύβεται κάτω από κάθε πέτρα του υποβρύχιου τοπίου ενός ενυδρείου, με αποτέλεσμα στο τέλος να χρειαστεί να βγάλει όλες τις πέτρες από μέσα, δεν είναι και τόσο σπάνιο φαινόμενο. Τα πράγματα είναι λίγο καλύτερα με τα haps, κυρίως λόγω του μεγέθους τους. Θα πρέπει να υπογραμμίσω πως τα haps θα πρέπει να τα χειρίζεστε προσεκτικότερα από ότι τα m’buna. Ο λόγος είναι πως τα haps θα «φτύσουν» αμέσως τα αβγά τους, εάν τρομάξουν ή στρεσαριστούν πολύ. Και καλά να γίνει αυτό όσο βρίσκονται στην απόχη, αλλά εάν γίνει μέσα στο κυρίως ενυδρείο αυτό, θα εξυπηρετήσει μόνο τα υπόλοιπα haps που θα σπεύσουν να εισπράξουν την απρόσμενη αμοιβή (ζωντανή τροφή) και όχι εσάς.

Η χρήση δύο ταυτόχρονα αποχών είναι καλύτερη από τη χρήση μίας μόνο. Θα πρέπει μάλιστα οι απόχες αυτές να έχουν άνοιγμα τουλάχιστον μιάμιση φορά μεγαλύτερο από ότι το μέγεθος του ψαριού που θέλετε να συλλέξετε και με ψιλό μάτι. Τη μία απόχη τη χρησιμοποιείτε για να οδηγήσετε κυνηγώντας το ψάρι μέσα στην άλλη. Η καλύτερη μέθοδος για ‘μένα είναι να αφήνω μία απόχη σταθερή μέσα στο ενυδρείο και με την άλλη να το οδηγώ προσεκτικά μέσα στην πρώτη. Καλό είναι να βάζετε τις απόχες μέσα στο ενυδρείο για δέκα περίπου λεπτά ώστε τα ψάρια να πάψουν να τις φοβούνται και να συνηθίσουν τη θέα τους. Μετά με μία γρήγορη κίνηση συλλαμβάνω το ψάρι. Όταν το έχω στην απόχη προσπαθώ να είμαι όσο πιο ήπιος γίνεται. Θα εκπλαγείτε από το πόσο εύκολα και απαλά μπορείτε να πιάσετε ένα ψάρι και πως αυτό θα στρεσαριστεί ελάχιστα έτσι.

Ανάμεσα στα είδη που έχω μέχρι στιγμής αναπαράγει τα χειρότερα, σε σχέση με το «φτύσιμο» του γόνου, είναι τα Cyrtocara moorii και τα Nimbochromis livingstoni. Αντίθετα το θηλυκό μου Sciaenochromis fryeri κάθεται σχεδόν ακίνητο, λες και περιμένει να το πιάσω με την απόχη. Δεν υπάρχουν κανόνες γι’ αυτά τα πράγματα. Ένας από τους πλέον έμπειρους χομπίστες που τυχαίνει να γνωρίζω, κάνει ώρες μέχρι να καταφέρει να πιάσει το δικό του θηλυκό S. fryeri όταν «κουβαλάει». Καταλήγει στο τέλος μάλιστα να «ξεστήσει» εντελώς το ενυδρείο του ή να τα παρατήσει, οπότε μπορείτε να δείτε ιχθύδια από S. fryeri, διαφόρων ηλικιών στο κυρίως ενυδρείο του, σημάδι αποτυχημένων προσπαθειών του για να συλλάβει τα θηλυκά του.

Αποκλειστικό ενυδρείο εναντίον κυρίως ενυδρείου επίδειξης;

Τελικά αυτό εξαρτάται από πολλά πράγματα. Συνήθως οι χομπίστες (σε αντίθεση με τους απλούς κατόχους ενυδρείων ή τους συνηθισμένους ακουαρίστες) αρέσκονται να έχουν την ευκαιρία να παρατηρήσουν τον τρόπο που σταδιακά η μητέρα απελευθερώνει τα ιχθύδια από το στόμα της ή τα ξαναμαζεύει γρήγορα-γρήγορα όταν ο εχθρός (εσείς εν προκειμένω) πλησιάσει το ενυδρείο. Εάν επίσης σας απασχολεί η θνησιμότητα τότε τα ξεχωριστά ενυδρεία για το μεγάλωμα ιχθυδίων σας είναι απαραίτητο. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και εάν η μητέρα ελευθερώσει τα μωρά της μέσα σε ένα κυρίως ενυδρείο (με τις απαραίτητες κρυψώνες του), κάποια από αυτά θα επιβιώσουν. Ένα ποσοστό θνησιμότητας μέχρι και 5% σε ένα ενυδρείο με υπερπληθυσμό από  m’buna και με αρκετές κρυψώνες είναι φυσιολογικό. Όμως μπορείτε να έχετε ένα ποσοστό επιβίωσης της τάξεως του 30% σε ένα ενυδρείο που στεγάζει m’buna αλλά όχι σε μεγάλους πληθυσμούς, εάν μάλιστα έχετε «στήσει» το ιδανικό περιβάλλον, που θα πρέπει να περιλαμβάνει αρκετές πέτρες που δημιουργούν κρυψώνες κλπ. Εάν διαθέτετε τέτοιο ενυδρείο, το να αφήσετε το θηλυκό που «κουβαλάει» να απελευθερώσει το γόνο στο κυρίως ενυδρείο δεν είναι και τόσο κακή λύση. Σε ενυδρεία βέβαια με ενήλικα ιχθυοφάγα haps τα ποσοστά επιβίωσης ιχθυδίων θα είναι σαφώς χαμηλότερα.

Σε ένα τέτοιο ενυδρείο (ακόμη και αν διατίθενται πολλές κρυψώνες), τα ποσοστά επιβίωσης θα είναι πολύ χαμηλά, συνήθως κάτω και από 1%. Και αυτό γιατί, σε αντίθεση με ότι συμβαίνει σε ενυδρεία όπου φιλοξενούνται m’buna, όπου τα ψάρια φτάνοντας σε ηλικία τους 4 μήνες και μήκος τα 3 – 4 εκατοστόμετρα είναι πολύ πιθανόν να φτάσουν και στην ενηλικίωσή τους, ενώ σε ενυδρεία που στεγάζουν ιχθυοφάγα είδη ο κίνδυνος είναι πάντα εκεί. Ακόμη και ψάρια με μέγεθος 8 εκατοστομέτρων μπορεί να φαγωθούν για «πλάκα». Δυστυχώς τα haps δεν μεγαλώνουν πολύ γρηγορότερα από ότι τα m’buna, οπότε πρέπει να φτάσουν σε ηλικία το ένα έτος για να είναι ασφαλή και αυτό με επιφυλάξεις, αφού οι καλύτερες κρυψώνες θα έχουν ήδη καταληφθεί από πιο ηλικιωμένα άτομα, με αποτέλεσμα τα νεαρότερα ιχθύδια να έχουν στη διάθεσή τους πιο επικίνδυνα μέρη για να κρυφτούν και λιγότερο προστατευμένα. Ένα γρήγορο σχόλιο ακόμη: ο μεγαλύτερος εχθρός των ιχθυδίων σε ένα ενυδρείο για μεγάλωμα είναι ένα δυνατό φίλτρο που ενδέχεται να παγιδέψει τα μωρά. Ένας τρόπος αποφυγής αυτού του φαινομένου είναι το να διπλώσει κανείς την είσοδο του φίλτρου με μία λεπτή νάιλον σήτα. Η ίδια προφύλαξη θα πρέπει να ληφθεί κατά τη διάρκεια των μερικών αλλαγών νερού  στο ενυδρείο αύξησης ιχθυδίων ή το καθάρισμα του πυθμένα με τη βοήθεια σιφωνίου στο κυρίως ενυδρείο.

Τα πλαστικά χωρίσματα για χρήση για νεογνά ή τα τεχνητά διαχωριστικά από Plexiglas είναι ένας τρόπος για να κρατάει κανείς ιχθύδια διαφορετικών ειδών στο ίδιο ενυδρείο. Αυτό βέβαια έχει κάποια μειονεκτήματα. Η διατήρηση ιχθυδίων σε μεγάλους αριθμούς στον ίδιο χώρο (εάν η συμπεριφορά του είδους το επιτρέπει), έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της καμπύλης αύξησης τους, εκτός και αν κάποιος ακολουθεί τη διαδικασία μεγαλώματος ιχθυδίων Symphysodon species = τεράστιες μερικές αλλαγές νερού, όσο συχνότερα είναι δυνατό. Οι επιπλέουσες «φωλιές» (κοινώς λεγόμενες γεννήστρες) θα σας επιτρέψει να κρατήσετε περισσότερο γόνο αλλά θα χρειαστούν αιώνες για να τον μεγαλώσετε μέσα εκεί. Ακόμη η υγιεινή του νερού είναι ελλιπής, όσο κι αν προσπαθείτε να τη βελτιώσετε και το ξέσπασμα προσβολών από ασθένειες, εάν συμβεί, θα έχει ολοκληρωτικά καταστροφικά αποτελέσματα στον πληθυσμό. Κι αυτό γιατί η κυκλοφορία του νερού στις επιπλέουσες «φωλιές» είναι φοβερά μικρότερη από την απαραίτητη και τα ιχθύδια είναι πολύ περιορισμένα σε μικρό χώρο, οπότε τα παθογόνα δεν χρειάζεται να ταξιδέψουν μεγάλες αποστάσεις για να βρουν το επόμενο θύμα-ξενιστή τους.

Συνηθίζω να διαλέγω κάποια είδη ώστε να κρατήσω και να μεγαλώσω τα ιχθύδιά τους μαζί και κάποια άλλα τα αφήνω στα κυρίως ενυδρεία μου. Σαφώς μπορείτε να κρατήσετε μαζί τα ιχθύδια διαφορετικών ειδών, εφ’ όσον βεβαίως είναι πάνω κάτω της ίδιας ηλικίας και έχουν διαφορετικά μελανιστικά μοτίβα, αλλιώς θα έχετε μεγάλο πρόβλημα για να τα αναγνωρίσετε, Οπότε ενδείκνυται να κρατάτε μαζί ιχθύδια που φέρουν επάνω τους κηλίδες (πχ γόνο από Nimbochromis species) με ιχθύδια που φέρουν μπάρες (πχ σαν τα Protomelas taeniolatus ή τα Cheilochromis euchilus, βλ. κάτω φωτο). Σίγουρα δεν είναι και το καλύτερο να κρατάει κανείς μαζί γόνο από C. euchilus μαζί με γόνο από P. taeniolatus στο ίδιο ενυδρείο. Όταν είναι μικρά (κάτω των έξη μηνών) η κύρια διαφορά τους εντοπίζεται στο χρώμα τους (χρυσά τα μεν ασημί τα δε), αλλά δεν μπορείτε να βασίζεστε σ’ αυτό, ούτε και να περιμένετε 15 ολόκληρους μήνες για να σιγουρευτείτε.

 Ιχθύδια Cheilochromis euchilus στο ξεχωριστό τους ενυδρείο μεγαλώματος

Η καμπύλη αύξησης είναι αρκετά πολύπλοκο θέμα και βασίζεται σε πολλούς παράγοντες. Μεταξύ αυτών, τα σημεία-κλειδιά είναι η θερμοκρασία του νερού, η διατροφική διαδικασία (συχνότητα και τύπος τροφών), συχνότητα και όγκος των μερικών αλλαγών νερού, δυνατότητα φίλτρανσης, προφυλάξεις της φίλτρανσης, προφυλάξεις υγιεινής και φροντίδα (πχ η άμεση απομάκρυνση των νεκρών, η σε τακτά χρονικά διαστήματα απομάκρυνση των οργανικών ρύπων και ρυπαντών, το συχνό καθάρισμα των φίλτρων κλπ).

Όσο υψηλότερες οι θερμοκρασίες τόσο πιο γρήγορα μεγαλώνουν τα ιχθύδια και αυτό γιατί ο μεταβολισμός τους αυξάνεται, αλλά και έχει το μειονέκτημα της μείωσης του κύκλου ζωής τους και την αύξηση της επιθετικότητας. Όταν πρόκειται περί θερμοκρασίας, να ξεκαθαρίσουμε, πως δεν πρέπει να έχουμε στο νου μας ακραίες τιμές.

Όσο υψηλότερη η θερμοκρασία τόσο λιγότερη η παρουσία διαλυμένου οξυγόνου στο νερό, που μπορεί να σκοτώσει (από δύσπνοια) τα ψάρια. Και σαν να μην έφτανε αυτό, διαφορετικά είδη έχουν διαφορετικό βαθμό αντοχής στις υψηλές θερμοκρασίες. Αν και τα Symphysodon species λοιπόν για παράδειγμα, τα πάνε άψογα σε θερμοκρασίες γύρω στους 30°C, οι κιχλίδες της Malawi δεν θα νοιώθουν άνετα μετά τους 29°C, ενώ οι κιχλίδες της Tanganyika μπορούν να αντέξουν σε ακόμη χαμηλότερες μόνο θερμοκρασίες (ανώτερο όριο οι 28°C).

Συχνά ταΐσματα, συχνές μερικές αλλαγές νερού, τέλεια υγιεινή και αρκετός χώρος έχουν θετικά αποτελέσματα στην αύξηση των ιχθυδίων. Εάν το ενυδρείο μεγαλώματος που διαθέτετε δεν δουλεύει συνεχώς, θα αυξηθεί η συγκέντρωση αμμωνίας και θα σκοτώσει το γόνο εκτός και αν κάνετε συχνές μεγάλες μερικές αλλαγές νερού (συνήθως εγώ αλλάζω το 85% - 90% του νερού του ενυδρείου σε εβδομαδιαία βάση). Αυτό θα πρέπει να συνοδεύεται από τακτικές μετρήσεις της αμμωνίας, ώστε να πιστοποιείτε συνεχώς την καλή λειτουργία του Βιολογικού σας φίλτρου (θα φανεί με την πτώση των τιμών της αμμωνίας), μέχρις ότου μειώσετε τις ποσότητες νερού που αλλάζεται. Το γεγονός πως είστε αναγκασμένοι εκ των πραγμάτων να ταΐζετε πολύ συχνά (μπορεί και 5 με 6 φορές καθημερινά) καθιστά αυτήν την προφύλαξη πολύ καθοριστική. Ακόμη και εάν μερικώς «στρωμένο» φίλτρο δεν πρόκειται να προστατέψει τα ιχθύδια κάτω από την πίεση του βιολογικού φορτίου που δημιουργείται λόγω αυτού του εντατικού προγράμματος διατροφής.

Στοματεκκολαπτόμενα είδη: Συλλέγοντας και μεγαλώνοντας το γόνο

Γόνος από Haplochromis (Pundamilia) nyererei.

Τύπος τροφής

Αν και ποτέ δεν μπήκα στη διαδικασία να «καλλιεργήσω» Δάφνια ή Artemia salina (λόγω έλλειψης χρόνου), φαίνεται πως είναι η καλύτερη τροφή για ιχθύδια (και είναι κατανοητό). Χρησιμοποιώ τροφές του εμπορίου και αλλάζω από τροφή για «μωρά», σε τροφή για «αύξηση» και τελικά σε τροφή για «ενήλικα» άτομα, καθώς τα ιχθύδια μεγαλώνουν. Τελικά μπορώ να πω πως τα μωρά μου μεγαλώνουν αρκετά γρήγορα και φαίνεται τα αποτελέσματα που εγώ έχω να είναι συγκρίσιμα με τα αποτελέσματα ακουαριστών που ταΐζουν με ζωντανές τροφές. Συνήθως τα μωρά μπορούν να προσλάβουν τον ίδιο τύπο τροφών που προσλαμβάνουν και τα ενήλικα άτομα, μόλις φτάσουν την ηλικία των 6 μηνών. Σε μικρότερα είδη αυτό μπορεί να πάρει κάπως μεγαλύτερο διάστημα. Εάν θέλετε να κάνετε οικονομία στην τροφή μπορείτε να τρίβετε τα flakes των ενηλίκων και κάνοντάς τα μικρά κομμάτια να τα ταΐσετε στα ιχθύδια.

Καθώς μεγαλώνουν θα εμφανίζονται καινούργια προβλήματα γι’ αυτό ο ακουαρίστας θα πρέπει να έχει το νου του συνεχώς για να εντοπίσει τα προβλήματα νωρίς. Επιθετικότητα και κανιβαλισμός είναι τα σοβαρότερα και πιο συνηθισμένα και παρατηρούνται σε διάφορα είδη. Αυτό το φαινόμενο πάντως έχει να κάνει με ιχθύδια από είδη που δεν είναι m’buna. Ψάρια του γένους Nimbochromis (N. venustus, N. polystigma, N. livingstoni) έχουν το ιδίωμα της ασύμμετρης αύξησης ιχθυδίων μέσα από την ίδια γέννα. Έτσι είναι μάλλον πολύ πιθανό πως τα μεγαλύτερα θα φάνε τα μικρότερα αδέλφια τους αργά ή γρήγορα. Θα πρέπει λοιπόν να τα ξεχωρίσετε ανάλογα με το μέγεθός τους, εάν παρατηρήσετε τέτοιου είδους προθέσεις στο ενυδρείο. Η επιθετικότητα είναι ένα επίσης σημαντικό θέμα, εφ’ όσον μιλάμε για νοτιοανατολικοαφρικάνικες κιχλίδες. Είναι κανόνας, αλλά υπάρχουν διαβαθμίσεις επιθετικότητας.

Οπότε τα αρσενικά Sciaenochromis fryeri ή τα Cyrtocara moorii, μέχρι τους πρώτους 7 με 8 μήνες της ζωής τους δεν δημιουργούν μεταξύ τους προβλήματα (μερικές φορές ακόμη και ψάρια ηλικίας 12 μηνών έχουν ακόμη ήπια συμπεριφορά). Δεν χρειάζεται να αναφερθεί πως όσο μεγαλύτερο το φιλοξενούμενο πλήθος τόσο λιγότερη είναι η επιθετικότητα, αλλά σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να σκέφτεστε και τα μειονεκτήματα ενός πυκνοκατοικημένου ενυδρείου. Τα ψάρια του γένους Melanochromis, είναι λιγότερο ανεκτικά και ειδικά τα αρσενικά δεν ανέχονται την παρουσία άλλων αρσενικών του ιδίου είδους από την ηλικία των μόλις 5 – 6 μηνών, με πιο έντονη την επιθετικότητά τους σε πυκνά πληθυσμιακά ενυδρεία. Με τα ιχθύδια του είδους Haplochromis (Pundamilia) nyererei τα πράγματα είναι ακόμη πιο δύσκολα. Μία έντονη επιθετικότητα και έλλειψη ανεκτικότητας ανάμεσα στα αρσενικά άτομα του ιδίου είδους είναι εμφανέστατη ακόμη και από την ηλικία των 2 – 3 μηνών και οι πρώτοι θάνατοι σημειώνονται πριν τα ιχθύδια φτάσουν στον τέταρτο μήνα της ζωής τους. Το να διατηρήσει κανείς περισσότερα από πέντε με έξι αρσενικά σε ενυδρείο όγκου 45 λίτρων είναι αδύνατον. Πρέπει οπωσδήποτε να τα χωρίσετε. Έχω διαπιστώσει πως πάνω από τρία αρσενικά άτομα Haplochromis (Pundamilia) nyererei σε ένα ενυδρείο των 45 λίτρων δεν γίνεται να συνυπάρξουν. Από αυτού του σημείου θα πρέπει να φροντίσετε να κρατάτε μόνο δύο αρσενικά άτομα σε κάθε 40 λίτρα νερού, αν και πάλι δεν υπάρχουν κανόνες που να διασφαλίσουν την έλλειψη της μεταξύ τους επιθετικότητας για τα αρσενικά άτομα του είδους.

Γονική φροντίδα

Αυτό είναι ένα άλλο θέμα προς συζήτηση, αφού κάθε είδος δείχνει σημαντικές διαφορές όσον αφορά στη γονική φροντίδα. Ενώ λοιπόν σε κάποια «κελυφοεκκολαπτόμενα» ή «σπηλαιοεκκολαπτόμενα» είδη της λίμνης Tanganyika τα ιχθύδια παίρνουν μέρος στην φρούρηση της φωλιάς, στη φροντίδα των μικρότερων αδελφών αλλά και στο μεγάλωμά τους, δημιουργώντας πυκνές και συνδεδεμένες με δεσμούς αίματος οικογενειακού τύπου μικροαποικίες, σε άλλα είδη ο γόνος μπορεί να φαγωθεί – με την πρώτη ευκαιρία – από τον πατέρα ή ακόμη και από τη μητέρα. Τα θηλυκά άτομα «στοματεπωαζώντων» ειδών, έχουν την απόλυτη ευθύνη στο μεγάλωμα του γόνου. Τα αρσενικά απέχουν εντελώς από τη διαδικασία και είναι συνάμα κίνδυνος για τα μωρά (ειδικότερα όταν πρόκειται για είδη θηρευτών). Αφού απελευθερωθούν από το στόμα της μητέρας τους, συνεχίζουν να δέχονται για ένα μικρό διάστημα τη φροντίδα της μητέρας τους (αυτό το διάστημα, ανάλογα με το είδος, μπορεί να κρατήσει από λίγες μέρες μέχρι λίγες εβδομάδες), οπότε το θηλυκό θα τα εγκαταλείψει στην τύχη τους. Μετά από αυτό το στάδιο τα ιχθύδια θεωρούνται τροφή από όλα τα υπόλοιπα άτομα που φιλοξενούνται στο ίδιο ενυδρείο.

Έχετε ακόμη κατά νου πως τα περισσότερα είδη της οικογένειας των ασιατικών κυπρινοειδών της οικογένειας Gobitidae (loaches σαν τα Botia species), είναι ικανότατα στο να εντοπίζουν και να τρώνε ιχθύδια στο σκοτάδι, οπότε κρατάνε υπό έλεγχο τους πληθυσμούς στα ενυδρεία.

Σε αντίθεση στις κιχλίδες του νέου κόσμου και οι δύο γονείς παίρνουν μέρος στη φροντίδα και στο μεγάλωμα του γόνου τους. Αυτό πρέπει να λαμβάνεται υπ’ όψιν, όταν κάποιος θα πρέπει να λάβει αποφάσεις για το μέλλον των ψαριών. Εάν θέλετε να μεγαλώσετε όλο το γόνο από στοματοεπωάζοντα είδη κιχλίδων, η συνήθης καλύτερη μέθοδος είναι η απομάκρυνση της μητέρας που «κουβαλάει» από το κυρίως ενυδρείο και η απομόνωσή της σε ξεχωριστό ενυδρείο-εκκολαπτήριο. Όταν δείτε πως δεν επιτρέπει πλέον στα μωρά της να εισέλθουν στο στόμα της, μπορείτε να την επιστρέψετε στο κυρίως ενυδρείο. Αλλά και αυτό περικλείει τις δυσκολίες του, αφού η επιστροφή του θηλυκού πίσω στο κυρίως ενυδρείο εμπεριέχει κινδύνους, μιας και όλα τα υπόλοιπα ψάρια θα την παρενοχλούν και μπορεί και μέχρι θανάτου. Σε μερικά είδη αυτό είναι εντονότερο (πχ Tropheus species). Η αλήθεια είναι πως προσωπικά δεν αντιμετώπισα πρόβλημα επιστρέφοντας τα θηλυκά του γένους Melanochromis (M. auratus, M. chipokae), αλλά γνωρίζω ακουαρίστες που έχασαν τα θηλυκά τους, λίγες ώρες μετά την επιστροφή τους στα κυρίως ενυδρεία τους.

Για πόσο διάστημα να τα κρατήσετε; Θα πουλήσετε κάποια από αυτά;

Αυτές είναι μερικές από τις ερωτήσεις που απασχολούν τους χομπίστες που αναπαράγουν ψάρια. Εάν ο τελικός σας σκοπός είναι η πώληση έχετε δύο εναλλακτικές. Για γρήγορο «κέρδος» καλύτερα να ασχοληθείτε με είδη m’buna ή άλλα μικρόσωμα μεν είδη, αλλά που έχουν χρώμα από μικρή ηλικία. Η παγίδα σε αυτό είναι η τιμή που θα πάρετε. Αρκετοί άνθρωποι διατηρούν m’buna τα οποία τυχαίνει να είναι και αρκετά παραγωγικά, οπότε και οι τιμές τους διατηρούνται χαμηλά. Από την άλλη πλευρά πάλι μπορείτε εύκολα να τα πουλήσετε στην ηλικία των 4 – 5 μηνών. Τα haps παρουσιάζουν ακριβώς το αντίθετο. Έχουν μεγάλο αριθμό γόνου σε κάθε γέννηση (στις περισσότερες περιπτώσεις και πάω από 80 ιχθύδια), αλλά ο γόνος δεν έχει καθόλου χρώμα, πλην συντριπτικών εξαιρέσεων (πχ Cyrtocara moorii) και θα χρειαστεί ένα διάστημα τουλάχιστον 7 με 10 μηνών μέχρι τα ιχθύδια να φτάσουν το εμπορικά παραδεκτό τους μέγεθος και τα αρσενικά να εμφανίσουν τα χρώματά τους.

Τα θηλυκά άτομα, ως γνωστόν, δεν είναι ελκυστικά και κάποιοι κάτοχοι ενυδρείων προτιμούν ενυδρεία που στεγάζουν μόνο αρσενικά άτομα. Το πλεονέκτημα σε αυτό είναι πως κάποια είδη είναι αρκετά «σπάνια», αλλά αυτό επίσης σημαίνει πως λίγοι ακουαρίστες θα επιθυμούσαν ένα τέρας 30+ εκατοστομέτρων στο μικρό τους ενυδρείο. Οπότε είναι δικό σας καθαρά θέμα το τι θα κάνετε. Εάν έχετε αρκετά ενυδρεία, αυτό δεν θα αποτελέσει πρόβλημα, αφού θεωρητικά θα μπορείτε να μεγαλώσετε όσα ιχθύδια μπορείτε. Αλλά τις περισσότερες φορές ο όγκος των ενυδρείων είναι πεπερατός, οπότε για να μεγαλώσετε το γόνο κάποιου είδους θα πρέπει προηγουμένως να αδειάσετε το ενυδρείο σας από το προηγούμενο είδος που διατηρούσατε ή μεγαλώνατε εκεί. Αυτό είναι πραγματικός πονοκέφαλος. Περισσότερο συχνά μάλιστα, το πολύτιμο αναπαραγωγικό σας ζεύγος μπορεί να αποφασίσει να ξαναζευγαρώσει, ακριβώς δυο μέρες αργότερα από την στιγμή που το θηλυκό απελευθέρωσε τελικά το γόνο – πιθανώς αποτελούμενο από 60+ ιχθύδια), στο μοναδικό σας άδειο ενυδρείο-επωαστήριο.

Υπάρχουν κάποιες προφυλάξεις που θα πρέπει να παίρνετε όταν αναπαράγετε ψάρια. Και πρώτα από όλα ο υβριδισμός.

Ο υβριδισμός είναι το ζευγάρωμα δύο ατόμων που ανήκουν σε διαφορετικά είδη (ή και γένη). Στις κιχλίδες της λίμνης Malawi αυτό συμβαίνει συχνότερα ανάμεσα σε όλα σχεδόν τα είδη του γένους Aulonocara.Τα θηλυκά του γένους μοιάζουν σχεδόν ολόιδια μεταξύ τους, οπότε τα αρσενικά ενός είδους δεν έχουν πρόβλημα να ζευγαρώσουν – και είναι και πολύ κοινό σε ενυδρεία – με θηλυκά άλλου είδους. Αυτό βέβαια θα είναι αναπόφευκτο εάν το θηλυκό δεν έχει αρσενικό του ίδιου είδους στο ενυδρείο που φιλοξενείται, ή εάν το αρσενικό του είδους  του είναι αδύναμο ή πολύ νεαρό για να διεκδικήσει αναπαραγωγικό σύντροφο ή να προστατέψει μία αναπαραγωγική περιοχή. Μπορεί ακόμη να συμβεί ακόμη και αν υπάρχει παρουσία αρσενικού του ιδίου είδους. Καλύτερα λοιπόν να αποφεύγετε να διατηρείται περισσότερα από ένα είδη Aulonocara στο ίδιο ενυδρείο Υπάρχουν, εξ’ άλλου, αναφορές για υβριδισμό και μεταξύ άλλων ειδών που διαφέρουν πάρα πολύ και σε μέγεθος και σε σουλούπι και σε μελανιστικά μοτίβα (για παράδειγμα υβρίδια Cyrtocara moorii με Nimbochromis venustus).

Οι λόγοι που οδηγούν τα διατηρούμενα στην αιχμαλωσία ψάρια στο να υβριδίσουν δεν είναι και τόσο σαφείς. Λέγεται πως μπορεί να συμβεί και στη φύση (σε πολύ μικρότερο βαθμό όμως). Έχει ήδη αναφερθεί με μελέτες πως τα θηλυκά άτομα είναι εκείνα που «επιλέγουν» τα αρσενικά με τα οποία θα ζευγαρώσουν. Οι χομπίστες θα πρέπει να προσέχουν και εάν κάποια είδη που διατηρούν υβριδίσουν μεταξύ τους, θα πρέπει να καταστρέψουν το γόνο ή να τον χρησιμοποιήσουν σαν τροφή για άλλα είδη. Οι χομπίστες επίσης πρέπει να γνωρίζουν πως τα υβρίδια μπορεί και να αποδειχτούν γόνιμα για τουλάχιστον δύο γενιές και να παρέξουν μεγάλο αριθμό απογόνων, που εφ’ όσον διατεθούν στο εμπόριο του χώρου, μπορούν κάλλιστα να επιστρέψουν στα ενυδρεία του.

Αναπαραγωγικό ζεύγος του είδους Aulonocara baenschi. O υβριδισμός σε αυτό το γένος είναι πολύ συχνό φαινόμενο. Η φωτο είναι προσφορά του Dale Paulter.

H αναδιάθεση των γονιδίων είναι ένα άλλο σημαντικό θέμα που χρήζει συζητήσεως σ’ αυτό το άρθρο. Θεωρώ πως θα πρέπει να προχωρήσουμε περιληπτικά στα βασικά πριν εμβαθύνουμε. Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί έχουν συγκεκριμένο αριθμό χρωμοσωμάτων, που είναι και το χαρακτηριστικό τους. Τα γονίδια βρίσκονται σε σύνολα δύο χρωμοσωμάτων. Το καθένα σύνολο κουβαλάει πληροφορίες για το ίδιο πράγμα (λειτουργίες ή χαρακτηριστικά) στην ίδια περιοχή του οργανισμού. Εάν δύο χρωμοσώματα κουβαλάνε την ίδια πληροφορία για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό ή λειτουργία, ο οργανισμός λέγεται ομοζυγωτός. Στην αντίθετη περίπτωση αποκαλείται ετεροζυγωτός. Ένα χαρακτηριστικό μπορεί να είναι για παράδειγμα ο χρωματισμός του ραχιαίου πτερυγίου, το τελικό μέγεθος και εν τέλει οτιδήποτε μπορεί να χαρακτηρίζει το είδος (γενότυπος).

Ο γενότυπος μπορεί να περιγραφεί ως όλα τα χαρακτηριστικά που καθορίζουν (και εμπεριέχονται) στα γονίδια ενός είδους ψαριών, κοινώς η πληροφορία που κληρονομήθηκε. Αυτά περιέχουν όλες τις αναγκαίες πληροφορίες, είτε εκφράζονται ή όχι. Η τελική μορφή ενός είδους καθορίζεται και με άλλες παραμέτρους που έχουν σχέση με το περιβάλλον, που μπορεί να επιτρέπουν (ή και όχι) στο γενότυπο να μοιάζει έτσι όπως πραγματικά θα πρέπει να μοιάζει. Οπότε αν και τα γονίδια καθορίζουν για ένα είδος πως τα άτομα θα φτάσουν σε τελικό μήκος τα 30 εκατοστόμετρα, υπάρχουν περιβαλλοντολογικοί παράγοντες (πχ. χώρος ενυδρείου, παράμετροι του νερού, σοβαρές ασθένειες, είδος τροφής, ποσότητα τροφής κλπ) που μπορεί να επιτρέψουν σε ψάρι του συγκεκριμένου είδους να φτάσει πραγματικά τα 30 εκατοστόμετρα, μπορεί όμως οι ίδιες παράμετροι και να μην του επιτρέψουν, οπότε το ψάρι να φτάσει μόνο μέχρι τα 20 εκατοστόμετρα. Τα τελικά χαρακτηριστικά φτιάχνουν αυτό που στη βιολογία αποκαλείται φαινότυπος και αντιπροσωπεύει τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του ψαριού.

Μερικές φορές οι οργανισμοί φέρουν ένα ελαττωματικό χρωμόσωμα (μεταλλαγμένο), που μπορεί να μην εκφράζεται (χρωμόσωμα χωρίς φαινοτυπική δράση), αλλά παραμένει μέρος του γονιδίου. Όταν δύο χρωμοσώματα κουβαλάνε το ίδιο ελάττωμα τότε το χαρακτηριστικό εκφράζεται. Εφ’ όσον είναι φαινοτυπικά αδρανές, κατά πλειοψηφία πρόκειται για ανεπιθύμητο χαρακτηριστικό. Όπως ειπώθηκε, ο μόνος τρόπος για να εκφραστεί (εφ’ όσον αποτελεί μέρος του φαινοτύπου του ψαριού), είναι να έχουν και οι δύο γονείς τουλάχιστον ένα από αυτά τα μεταλλαγμένα χρωμοσώματα (αφού ο γόνος μπορεί να πάρει ένα ελαττωματικό χρωμόσωμα από κάθε γονέα). Οι πιθανότητες παραγωγής τέτοιου γόνου είναι πολλές, όταν ζευγαρώνουμε αδέλφια μεταξύ τους ή γονείς με τους απογόνους τους μεταξύ τους.

Αυτό συμβαίνει γιατί και οι δύο γονείς φέρουν το ίδιο γονίδιο. Εάν θέλουμε να αποφύγουμε το πέρασμα τέτοιων γονιδιακών πληροφοριών από τους γεννήτορες στα παραγόμενα ιχθύδια, θα πρέπει να εισάγουμε ένα διαφορετικό (όχι συγγενικό) γονίδιο. Όμως όταν παίρνετε ψάρια γεννημένα στην αιχμαλωσία, δεν μπορείτε να πείτε με σιγουριά εάν τα αρσενικά και τα θηλυκά άτομα δεν προέρχονται από τους ίδιους γονείς. Οι περισσότεροι έμποροι αγοράζουν τα ψάρια τους από – πάνω κάτω – τις ίδιες πηγές (αναπαραγωγείς –χομπίστες ή μεγάλους ιχθυογεννητικούς σταθμούς), οπότε ο μόνος τρόπος για να σιγουρευτείτε ότι δεν θα επαναδιακινηθούν τα ίδια γονίδια, είναι να αποκτήσετε άγρια πιασμένα άτομα. Αυτός είναι μάλιστα ο ισχυρότερος λόγος που όλοι μας ψάχνουμε για άγρια πιασμένα ψάρια. Προσωπικά είμαι αντίθετος με τη συλλογή ατόμων από το φυσικό περιβάλλον. Ειδικά δε εφ’ όσον πρόκειται για ψάρια από τις λίμνες της Κατακρημνισιγενούς Κοιλάδας της νοτιοανατολικής Αφρικής, που αναπαράγονται εύκολα στην αιχμαλωσία. Όμως η ανάγκη αναδιάθεσης γονιδίων είναι πραγματικά σημαντική, αν και πρέπει να καταλάβουμε πως δεν είναι αναγκαίο και οι δύο γεννήτορες ενός είδους να προέρχονται κατ’ ευθείαν από τη λίμνη.

Αυτό το άρθρο δεν έχει την φιλοδοξία να σας διδάξει τα πάντα που θα ‘πρεπε να ξέρετε για το μεγάλωμα ιχθυδίων ειδών Κιχλίδων. Αφ’ ης στιγμής έχετε γόνο που μεγαλώνετε, μάλλον είστε έμπειροι και γνωρίζεται – τουλάχιστον – τα βασικά. Αυτό που προσπαθώ να κάνω μέσω αυτού του άρθρου είναι να δώσω κάποιες πληροφορίες που συνήθως παραβλέπονται ή δεν λαμβάνονται σοβαρά υπ’ ‘όψιν.

Ο γράφων συστήνει σε όλους τους χομπίστες να επισκεφτούν την ιστοσελίδα του δόκτορα Ronald Coleman (το Cichlid Research Homepage) ώστε να πάρουν μία ολοκληρωμένη άποψη για την αναπαραγωγή των κιχλίδων.

Η επιμέλεια του Ελληνικού MCH γίνεται εξ' ολοκλήρου από τον Ανδρέα Ηλιόπουλο, στον οποίο οφείλεται άλλωστε και η ύπαρξη της ελληνικής έκδοσης.

Back ] Up ] Next ]

Site Search 

Contact us

       

Malawi Cichlid Homepage © 1999-2006. All rights reserved.