HOME

GEORGE RECLOS

FRANK PANIS

FRANCESCO ZEZZA

PATRICIA SPINELLI

ARTICLES

FISH INDEX

PROFESSIONALS

AQUARIUM CONSERVATION PROGRAMME (ACP)

PHOTO GALLERY

LINKS

BOOK REVIEW

AWARDS

MARINE TANK

DISCOVER MEDITERRANEAN

SIDE EFFECTS

HOBBYIST'S GALLERY

MACRO & NATURE PHOTOGRAPHY

DISASTERS WITH DAVE

MCH-DUTCH

MCH-DEUTSCH

ARTIKELN

MCH PO POLSKU

ARTYKU£Y

ΑΡΧΙΚΗ

ΑΡΘΡΑ

ΕΙΔΗ ΨΑΡΙΩΝ

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΒΡΑΒΕΙΑ

 

 

 

Ποιο μέγεθος ενυδρείου ταιριάζει στα ψάρια μου;

των δόκτορα Γιώργου Ι. Ρεκλού, Αντρέα Ι. Ηλιόπουλου και δόκτορα Michael K. Oliver

Το παρακάτω άρθρο δημοσιεύτηκε στο τεύχος Ιουνίου του 2003 του περιοδικού FAMA

Ο υπολογισμός του μεγέθους συστήματος που χρειάζεται κανείς για να στεγάσει τα ψάρια του ή κάποιο είδος που πρόκειται να αποκτήσει είναι πάντοτε επίπονη διαδικασία. Υπάρχουν μερικοί εφαρμόσιμοι κανόνες, αλλά είναι δύσκολο να ερμηνευτούν και να μπουν σε χρήση. Ο γνωστότερος αυτών είναι: «ένα λίτρο νερού ανά εκατοστόμετρο μήκους ψαριού (1 l/cm), ή αλλιώς ένα γαλόνι ανά ίντσα (1 g/in, κανόνας όμως που, κατά την άποψή μου, είναι άχρηστος και εφαρμόσιμος μόνο σε πολύ περιορισμένο αριθμό μικρόσωμων ειδών και μικρού όγκου συστημάτων, οπότε και τον εισπράττω και ως μη εφαρμόσιμο (ή μη συνιστώμενο) για πληθώρα λόγων. Η πρόταση που αποδεικνύει ότι ο παραπάνω κανόνας δεν είναι διόλου πρακτικός είναι η εξής: Είκοσι (20) Paracheirodon innesi, μήκους ενάμισι εκατοστομέτρου (1,5 cm) το καθένα, μπορούν να χωρέσουν σε σύστημα όγκου είκοσι λίτρων (20 l), αλλά ένα ψάρι μήκους τριάντα εκατοστομέτρων (30 cm) όχι». Ακόμη ο παραπάνω κανόνας δεν λαμβάνει υπ’ όψιν τίποτε άλλο πέραν του μεγέθους των ψαριών, που αποτελεί όμως μόνο τον ένα από τους παράγοντες που θα έπρεπε να εξετάζονται όταν κανείς σχεδιάζει να διατηρήσει κάποιο συγκεκριμένο είδος. Αμφιβάλουμε μάλιστα εάν το μέγεθος είναι ο μόνος σημαντικός παράγοντας που πρέπει να απασχολεί τον ακουαρίστα. Έτσι, εδώ θα προσπαθήσουμε να βρούμε κάποιον άλλο τρόπο σαν μπούσουλα για τέτοιου είδους υπολογισμούς, που θα δίνουν όμως λογικά αποτελέσματα.

Ένας άλλος απλοϊκός κανόνας χρησιμοποιεί την αναλογία του εμβαδού της επιφάνειας με το μήκος των ψαριών. Αν και κάτι τέτοιο μπορεί να δουλεύει – σε κάποια κλίμακα – για λίμνες και ψάρια «κρύου νερού», δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικό σε σχέση με τροπικά είδη. Στον κανόνα προβλέπονται τρία τετραγωνικά πόδια, ανά πόδι μήκους του σώματος του ψαριού (3sq ft /ft). Είναι όμως προφανές πως ένα ζώο μήκους ενός ποδιού (1 ft) μπορεί να παρουσιάζει διαφορετική συμπεριφορά στην αιχμαλωσία, από όποια παρουσιάζουν τα μικρόσωμα είδη, οπότε να έχει και διαφορετικές ανάγκες.

Ένας άλλος κανόνας που βασίζεται στα λίτρα όγκου κατ’ αναλογίαν με το βάρος των ψαριών (l/g) μπορεί να θεωρηθεί πολύ πιο χρήσιμος τρόπος υπολογισμού, ειδικότερα όταν πρόκειται κανείς να στεγάσει μεγαλόσωμα είδη – άνω των είκοσι εκατοστομέτρων (20 cm) στην ενήλικη κατάστασή τους – όμως σ΄ αυτήν την περίπτωση υπάρχει αδυναμία να έχει κανείς πληροφορίες για το ποιο μπορεί να είναι το βάρος ενός ενήλικου ζώου τέτοιου μεγέθους. Η μάζα της σάρκας ενός ψαριού με μήκος περί τα τριάντα εκατοστόμετρα (30 cm) είναι κατά προσέγγιση γύρω στο μισό κιλό (500 g). Αυτό βέβαια είναι πολύ «κατά προσέγγιση» και επιδέχεται πλήθος εξαιρέσεων, οπότε πρακτικά ο κανόνας αχρηστεύεται. Για παράδειγμα, ένα λεπτόσωμο ζώο έχει πολύ λιγότερη μάζα, από ότι ένα φαρδύ και ψηλό.

Μια ιδιαίτερη άποψη αυτής της συζήτησης είναι πως πάντοτε πρέπει κανείς να σκέπτεται με γνώμονα το μέγεθος ενήλικων ψαριών, αφού σε ενήλικα θα καταλήξουν τα νεογνά και τα ιχθύδια που τώρα έχει στο ενυδρείο του (εκτός κι αν έχει κανείς εγγυήσεις πως τα ψάρια του δεν πρόκειται ποτέ να ενηλικιωθούν). Οπότε οι κανόνες πρέπει να βασίζονται σ’ αυτό που είναι «φανερό» (φυσικές διαστάσεις του ενήλικου ζώου μας) και τι γνωρίζουμε για τα συγκεκριμένο είδος ψαριού (θηρευτής που ενεδρεύει; θηρευτής που περιπολεί; κολυμπάει ασταμάτητα; βενθικό κυρίως είδος; Επιθετικό; προστατεύει περιοχή; κλπ). Φυσικά, ακόμη και αν και αυτός ο κανόνας θα έχει τις εξαιρέσεις του, κάποιες φορές φέρει σαν αποτέλεσμα πραγματικά ογκώδη συστήματα, αν και έχουμε δει τα είδη να τα καταφέρνουν και σε μικρότερους χώρους. Δίνει, αν μη τι άλλο, μια «μεγέθυνση» αυτού που πραγματικά θα χρειαζόταν κανείς και πρέπει να λαμβάνει υπ’ όψιν του πριν αγοράσει οτιδήποτε. Ακόμη, υπό προϋποθέσεις, η κοινή λογική θα υπαγορεύσει για ένα «εγχειρίδιο» που δίνει τη δυνατότητα να μην ακολουθήσει κανείς το αποτέλεσμα του υπολογισμού. Για παράδειγμα, είναι προφανές, ότι ένα σαλάχι του γλυκού νερού πρέπει να έχει στη διάθεσή του περισσότερο εμβαδόν επιφάνειας, παρά ύψος στήλης, οπότε πρέπει κανείς να επέμβει με ρυθμίσεις.

Ας δούμε πως θα λειτουργούσε αυτή η «εξίσωση» εάν λαμβάναμε υπ’ όψιν μας κάποιες παραμέτρους και προσπαθούσαμε να την εφαρμόσουμε σε πραγματικές περιπτώσεις. Το μέγεθος του συστήματος είναι σπουδαιότατο, όχι μόνο σε σχέση με το είδος (και τον πληθυσμό) των ψαριών που μπορούν να στεγαστούν σ’ αυτό, αλλά και για το σχεδιασμό του ανάλογου με τις ανάγκες του συστήματος φίλτρανσής του.

Μήκος συστήματος. Πιθανώς πρόκειται για τον κρισιμότερο παράγοντα ενός ενυδρείου, αφού οι διαστάσεις είναι εκείνες που μέσα τους κρατούν τα ψάρια σε αρκετή μεταξύ τους απόσταση, ώστε να έχουν τον απαραίτητο χώρο να κολυμπήσουν να τεντώσουν και να ξεμουδιάσουν τους μυς τους, ειδικά δε εάν είναι περιπολούντες κυνηγοί. Κατά τη γνώμη μας, το ενυδρείο αυτό πρέπει να είναι πενταπλάσιο (x 5) σε μήκος από το μήκος των ενηλίκων ψαριών (Μψ), με κατώτερο σαν όριο το μήκος των είκοσι εκατοστομέτρων (20 cm μΨ). Εδώ θα πρέπει να προστεθεί ένα επί πλέον είκοσι έως πενήντα τοις εκατό (20% - 50%). Εάν το ζώο είναι κινούμενος θηρευτής πρέπει να αυξήσουμε το μήκος κατά τριάντα τοις εκατό (+ 30%), εάν είναι αρκετά επιθετικό είκοσι τοις εκατό (+ 20%) και εάν πρόκειται τόσο για κινούμενο θηρευτή που τυχαίνει να είναι και πολύ επιθετικό σα ζώο πρέπει να αυξήσουμε κατά πενήντα τοις εκατό (+ 50%). Ονομάζουμε, κατά αναλογία, αυτούς τους παράγοντες, σταθερές 1,3, 1,2 και 1,5. Εάν ένα ψάρι κολυμπάει ελάχιστα, τότε μπορούμε να παραμείνουμε στο αρχικό πενταπλάσιο μήκος, χωρίς να λάβουμε καθόλου υπ’ όψιν μας τον παράγοντα επιθετικότητα, οπότε δεν αυξάνουμε το μήκος του ενυδρείου – μηδενική αύξηση (0%) – και ονομάζουμε αυτήν την παράμετρο σταθερά 1.

Πρέπει εδώ να υπογραμμίσουμε με έμφαση την ανάγκη για πληροφορίες πρώτης ποιότητας περί του συγκεκριμένου είδους που επιθυμούμε να διατηρήσουμε πριν κατασκευάσουμε ή αγοράσουμε το ενυδρείο και πριν βέβαια αποκτήσουμε το ζώο. Πρέπει ακόμη να προσθέσουμε ένα δέκα με είκοσι τοις εκατό (10% -20%) ακόμη στην τιμή Μσ του μήκους του συστήματος (σταθερές 1,1 – 1,2), εάν επιθυμούμε να συστεγάσουμε πάνω από ένα δείγματα του συγκεκριμένου είδους ψαριών, ενώ ένα δεύτερο ζώο του ίδιου φύλου δεν μπορεί να στεγαστεί σ’ αυτό το ενυδρείο ασχέτως της γενναιοδωρίας των διαστάσεών του. Μάλιστα είναι σοφό να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας πως αντίθετα με τα θηλαστικά για παράδειγμα ζώα, τα ψάρια έχουν ασαφή αύξηση, αφού δεν έχουν απόλυτα τελικά μεγέθη, λόγω της συνεχούς τους, αλλά με συνεχώς ελαττούμενους ρυθμούς ανά ηλικία, αύξησης και εφ’ όσον βέβαια τους παρέχεται η ικανή ποσότητα τροφής. Οπότε ένα δεδομένο «τελικό μέγεθος» είδους ψαριού που δημοσιεύεται στη βιβλιογραφία, μπορεί να είναι προσαυξημένο στην αιχμαλωσία και θα πρέπει να του επιτρέπεται να χωράει στο σύστημα ακόμη και σ΄ αυτήν την περίπτωση. Από την άλλη πλευρά, για τα πραγματικά ήπιου χαρακτήρα είδη που διατηρούνται σε μία φιλειρηνική κοινότητα μπορεί κάποιος να μειώσει αυτό το μήκος τετραπλασιάζοντας (x 4) με το μήκος του ψαριού αντί να πενταπλασιάσει (x 5) όπως προηγουμένως, αρκεί να γνωρίζει πράγματι πως το εν λόγω είδος δεν γίνεται επιθετικό όταν αναπαράγεται ή κατά οποιαδήποτε άλλο στάδιο της ζωής του. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε πως το να συστεγάζει κανείς ένα θηρευτή με τη φυσική του λεία στο ίδιο σύστημα δεν θα σώσει το ψάρι-θήραμα, όσο μεγάλο όγκο και να υπολογίσαμε. Όπως προαναφέραμε αυτός ο κανόνας χρειάζεται να συμβαδίζει και με την κοινή λογική.

Οπότε (για ένα και μόνο δείγμα είδους) έχουμε, όπου Mσ = μήκος του συστήματος και Μψ = αναμενόμενο τελικό μήκος ψαριού:

Ήπιο είδος, ήπιοι συγκάτοικοι: Μσ = Μψ x 4

Επιθετικό είδος, καλοί κολυμβητές: Μσ = Μψ x 5 x 1,2

Επιθετικό είδος, κολυμπούν ελάχιστα, ενεδρεύοντες θηρευτές: Μσ = Μψ x 5

Επιθετικό είδος, κυνηγοί που περιπολούν: Μσ = Μψ x 5 x 1,5

Ήπιο είδος, κυνηγοί που περιπολούν: Μσ = Μψ x 5 x 1,3

Ζεύγος γεννητόρων επιθετικού είδους, κυνηγοί που περιπολούν: Μσ = Μψ x 5 x 1,5 x 1,2

Βάθος συστήματος. Θεωρούμε δε πως επίσης το σύστημα θα πρέπει να έχει ένα ελάχιστο βάθος ίσο με μια κόμμα δύο (x 1,2) φορές του μήκους του ενήλικου ψαριού του είδους που θέλουμε να φιλοξενήσουμε. Για ψάρια με πλάτος σώματος άνω των πέντε εκατοστομέτρων (5 cm), θα πρέπει να αυξήσουμε πολλαπλασιάζοντας και επί ένα κόμμα τρία (x 1,3) το μήκος ενήλικου ζώου, ενώ για ψάρια παχύτερα από δέκα εκατοστόμετρα (10 cm) πρέπει να πάμε στο ένα κόμμα τέσσερα (1,4) και για κάθε δέκα επί πλέον εκατοστόμετρα (10 cm)  πρέπει η σταθερά να αυξάνεται κατά δέκα εκατοστά (+ 0,1). Έτσι έχουμε σαν αποτέλεσμα για ένα ζώο του είδους Phractocephalus hemiliopterus με πλάτος σώματος τα τριάντα και εκατοστόμετρα (Βψ = 30+ cm), η σταθερά πρέπει να φτάσει και το ένα κόμμα έξι (x 1,6) και μιας και το ενήλικο ζώο του είδους φτάνει σε μήκος το ένα μέτρο και είκοσι εκατοστόμετρα (Μψ = 120 cm), το βάθος του ενυδρείου πρέπει να φτάσει, βάσει της εξίσωσης, στο ένα μέτρο και ενενήντα δύο εκατοστόμετρα (Βσ = 192 cm). Αυτές οι τιμές των υπολογισμών μας έχουν λάβει υπ’ όψιν και τον όγκο που θα είναι κατειλημμένος από τα στοιχεία διαμόρφωσης του τεχνητού περιβάλλοντος.

Οπότε (για ένα και μόνο δείγμα είδους) έχουμε, όπου Βσ = βάθος του συστήματος και Βψ = αναμενόμενο τελικό πλάτος ψαριού:

Με πλάτος ψαριού μικρότερο των πέντε εκατοστομέτρων (< 5 cm): Βψ = Μψ x 1,2

Από πλάτος ψαριού πέντε εκατοστομέτρων (5 cm) και έως το πλάτος των δέκα εκατοστομέτρων ( < 10 cm) : Βσ = Μψ x 1,3

Από πλάτος ψαριού δέκα εκατοστομέτρων (10 cm) και έως  το πλάτος των  είκοσι εκατοστομέτρων (< 20 cm): Βσ = Μψ x 1,4

Για πλάτος ψαριού ίσο με σαράντα εκατοστόμετρα (40 cm) : Βσ = Μψ x 1,7

Ύψος συστήματος. Σαν το απολύτως ελάχιστο ύψος συστήματος λαμβάνουμε τα είκοσι εκατοστόμετρα (20 cm), από εκεί και πέρα προσθέτουμε δυόμισι φορές (x 2,5) το ύψος του σώματος (Υψ) του εκάστοτε είδους για ψάρια με ύψος μικρότερο των πέντε εκατοστομέτρων (Υψ = < 5 cm) και τρεισήμισι φορές (x 3,5) για ύψος σώματος του ψαριού πάνω από τα πέντε εκατοστόμετρα (Υψ = > 5 cm). Για τα βενθοδίαιτα είδη μπορεί να χρησιμοποιήσει κανείς το διπλασιασμό (x 2) του ύψους του σώματος του ψαριού

Οπότε (για ένα και μόνο δείγμα είδους) έχουμε, όπου Υσ = ύψος συστήματος

Ύψος σώματος ψαριού μικρότερο από πέντε εκατοστόμετρα (< 5 cm): Υσ = 20 cm + (Υψ x 2,5)

Ύψος σώματος ψαριού μεγαλύτερο από πέντε εκατοστόμετρα (> 5 cm): Υσ = 20 cm + (Υψ x 3,5)

Ύψος σώματος ψαριού μικρότερο από πέντε εκατοστόμετρα (< 5 cm) – «γατόψαρο» ή σαλάχι του γλυκού νερού: Υσ = 20 cm + (Υψ x 2,0)

Ύψος σώματος ψαριού μεγαλύτερο από πέντε εκατοστόμετρα (> 5 cm) – «γατόψαρο» ή σαλάχι του γλυκού νερού: Υσ = 20 cm + (Υψ x 2,0)

Έτσι για ένα ενήλικο ψάρι με μήκος σώματος πάνω από είκοσι με είκοσι πέντε εκατοστόμετρα (20 cm – 25 cm), το μέγεθος του συστήματος πρέπει να υπολογίζεται από την εξίσωση Μήκος x  Βάθος x Ύψος (M x Β x Υ) όπως περιγράψαμε

Όπως θα διαπιστώσετε για ένα ♂ ζώο του είδους των κιχλίδων του νέου κόσμου Parachromis dovii, με βάρος τα έξι κόμμα οκτώ χιλιόγραμμα (6,8 kg) και με μήκος του ενηλίκου ζώου στα εβδομήντα εκατοστόμετρα (70 cm), το μήκος του συστήματος φιλοξενίας του πρέπει να φτάσει τουλάχιστον τα πέντε μέτρα και είκοσι πέντε εκατοστόμετρα (525 cm) βάσει της εξίσωσης, όπου Μσ = Μψ x 5 x 1,5, οπότε και 70 cm x 5 x 1,5 = 525 cm, αφού αυτά τα ζώα είναι και επιθετικά και καλοί κολυμβητές, το πλάτος του συστήματος πρέπει να είναι τουλάχιστον ενενήντα οκτώ εκατοστόμετρα (98 cm), αφού Βς = Μψ x 5 x 1,2, ενώ το ύψος του δεν πρέπει να είναι χαμηλότερο από τα ενενήντα εκατοστόμετρα (90 cm), λόγω του Υς = 20 cm + (Υψ x 3,5) και ούτω καθ’ εξής.

Μσ =  70 cm x 5 x 1,5 = 525 cm

Bσ = 98 cm

Υσ = 90 cm

Αποτέλεσμα, όγκος συστήματος τεσσάρες χιλιάδες εξακόσια τριάντα λίτρα (4.630 l)

Για ένα ζευγάρι του ίδιου είδους όγκος συστήματος πέντε χιλιάδες ενενήντα τρία λίτρα (5.093 l)

 «Δεν συνιστώνται παραπάνω από ένα ♂♂ ή ♀♀ άτομα αυτού του είδους για συμβίωση σε ένα σύστημα» (το σχόλιο προέρχεται από το βιβλίο Enjoying Cichlids του Ad Konings που ανεβάζει το Μσ στα επτά μέτρα (700 cm)

Για ένα  P. managuensis, βάρους ενάμισι κιλού (1,5 kg) και μήκος σώματος ενηλίκων ζώων στα πενήντα εκατοστόμετρα (50 cm) που είναι εξ’ ίσου επιθετικά ζώα, αλλά όχι και τόσο καλοί κολυμβητές, η εξίσωση μας δίνει:

Μσ = 50 cm x 5 = 250 cm

Βσ = 60 cm

Υσ = 60 cm

Αποτέλεσμα, όγκος συστήματος εννιακόσια λίτρα (900 l)

Εάν προσθέσουμε και ένα δέκα τοις εκατό επί πλέον μπορούμε να στεγάσουμε ένα ζευγάρι γεννητόρων του είδους, οπότε πάμε στα εννιακόσια ενενήντα λίτρα (990 l).

Δεν συνιστώνται παραπάνω από ένα ♂♂ ή ♀♀ άτομα του είδους για συμβίωση σε ένα σύστημα.

Για ένα Astronotus ocellatus με μήκος σώματος κατά την ενηλικίωση σαράντα πέντε κόμμα επτά εκατοστομέτρων (45,7 cm) και μέγιστο βάρος ενός κιλού και πεντακοσίων ογδόντα γραμμαρίων (1,58 kg), που είναι επιθετικό αλλά δεν είναι κυνηγός που περιπολεί θα χρησιμοποιήσουμε μία αύξηση της τάξεως του δέκα τοις εκατό (+ 10%) για το μήκος:

Μσ = 45,7 cm x 5 x 1,1 = 251 cm

Bσ = 64 cm

Υσ = 90 cm

Αποτέλεσμα, όγκος συστήματος χίλια τετρακόσια σαράντα πέντε λίτρα (1.445 l)

Για ένα ζευγάρι γεννητόρων του ίδιου είδους θα ανέβουμε στα χίλια επτακόσια τριάντα λίτρα (1.730 l)

Για ένα τρίτο ζώο ο όγκος θα αυξηθεί έως τα δύο χιλιάδες λίτρα (2.000 l)

Για ένα τέταρτο ψάρι πάμε στα δύο χιλιάδες τριακόσια λίτρα (2.300 l)

Για ένα ♂ ζώο του είδους θηρευτών της λίμνης Malawi Buccochromis lepturus με μήκος του ενηλίκου ατόμου σχεδόν σαράντα εκατοστόμετρα (40 cm) οι υπολογισμοί βάσει της εξίσωσης μας δίνουν τα ακόλουθα αποτελέσματα:

Μσ = 40 cm x 5 x 1,3 = 260 cm

Bσ = 80 cm

Υσ = 45 cm

Αποτέλεσμα, όγκος συστήματος πεντακόσια εξήντα ένα λίτρα (561 l)

Εάν θέλουμε να φιλοξενήσουμε και δεύτερο άτομο του ίδιου είδους το σύστημα θα πρέπει να έχει όγκο εξακόσια εβδομήντα λίτρων (670 l).

Ενώ και με ένα τρίτο ψάρι (συνιστάται ένα ♀ ζώο), ανεβαίνουμε στα οκτακόσια τέσσερα λίτρα (804 l).

Εάν κανείς θέλει να συστεγάσει παραπάνω από ένα είδη, τότε οι υπολογισμοί πρέπει να γίνουν ξεχωριστά για το κάθε ένα είδος και τελικά να επιλεγεί ως ο σωστός, ο μεγαλύτερο όγκος που είχαμε σαν αποτέλεσμα, εφ’ όσον βέβαια τα παραπάνω είδη είναι μεταξύ τους συμβατά. Αυτό που θα έχει κάνει κανείς σ’ αυτήν την περίπτωση θα είναι να έχει επιλέξει το κατάλληλο σύστημα για το ένα άτομο του είδους που απαιτεί τον μεγαλύτερο όγκο από όλα. Έπειτα θα πρέπει να προστεθεί ένα πέντε με δέκα τοις εκατό (5% - 10%) του όγκου αυτού για κάθε επί πλέον ζώο.

Ήδη αναφέραμε την ανάγκη ύπαρξης ενός «εγχειριδίου» που θα μας αφήνει τη δυνατότητα να τροποποιούμαι τα αποτελέσματα της παραπάνω εξίσωσης, σε περιπτώσεις ειδών με συγκεκριμένες, περίεργες ή μοναδικές απαιτήσεις στην αιχμαλωσία. Ένα καλό παράδειγμα γι’ αυτό που λέμε, αποτελούν τα αφρικάνικα «ελεφαντόψαρα» του είδους Gnathonemus petersii. Εάν κανείς δει τη σχετική βιβλιογραφία θα βρει πως τα ζώα του είδους αυξάνουν έως του μήκους των τριάντα πέντε εκατοστομέτρων (35 cm) και ότι πρέπει να στεγάζονται σε συστήματα με μήκος τουλάχιστον ογδόντα εκατοστομέτρων (80 cm). Τέτοια ενυδρεία έχουν συνήθως όγκο εβδομήντα πέντε με ογδόντα λίτρων (75 l – 80 l). Όμως το παραπάνω είδος ζει σε κοπάδια και μάλιστα στο φυσικό του περιβάλλον απαντάται να συνυπάρχει σε σχετικά πολυάριθμα κοπάδια. Το να διατηρεί κανείς λιγότερα από έξι (6) άτομα στην αιχμαλωσία είναι πιθανότατο πως θα ευνοήσει την ενδοφυλετική επιθετικότητά τους, ενώ με αριθμούς από έξι ατόμων και πάνω αυτή η επιθετικότητα των ζώων διαμοιράζεται ισόποσα, οπότε μειώνονται και οι καυγάδες τους στο ενυδρείο. Το να διατηρήσει κανείς έξι άτομα του είδους αυτού σε ένα ενυδρείο όγκου ογδόντα λίτρων (80 l) είναι φυσικά αδύνατον. Επειδή μάλιστα τα ζώα αυτά είναι σαρκοφάγα, έξι μαζί θα συμπλήρωναν ένα τεράστιο βιολογικό φορτίο που θα ανταγωνιζόταν σοβαρά κάθε σύστημα φίλτρανσης.

Ακολουθώντας την μεθοδολογία που εξηγήσαμε νωρίτερα σ’ αυτό το άρθρο λαμβάνουμε τα παρακάτω αποτελέσματα:

35 cm x 4 (*) = 140 cm μήκος συστήματος (* Θα θεωρήσουμε το είδος ως φιλειρηνικό παρά σαν ήπιο).

According now to its body width we must provide the specimen with a tank of Σύμφωνα τώρα με το πλάτος του σώματος αυτών των ζώων, πρέπει να διαθέσουμε, ανά άτομο, ενυδρείο 35 cm x 1,2 = 42 cm για το βάθος του συστήματος.

Όσον αγορά στο ύψος του συστήματος, οι υπολογισμοί μας θα μας δείξουν πως Υσ = 20 + (10 cm x 3,5) = 55 cm. Οπότε θα χρειαστούμε ένα ενυδρείο όγκου τριακοσίων είκοσι τριών λίτρων (323 l) για ένα μόνο ψάρι του είδους.

Προσθέτοντας άλλα πέντε (5) ακόμη δείγματα του ίδιου είδους, θα πρέπει να αυξάνουμε κατά είκοσι τοις εκατό (20%), ανά ζώο, με αποτέλεσμα να ανεβαίνουμε στα εξακόσια πενήντα λίτρα (650 l) όγκου για να στεγαστούν έξι (6) ψάρια. Καμιά σχέση με τα ογδόντα εκείνα λίτρα (80 l) που θεωρούσαμε ως αρκετά. Αν ακόμη λάβουμε υπ’ όψιν μας πως το είδος ζει σε βαθιά νερά, ανάμεσα σε σκιές που δημιουργούνται από επιπλέοντα φυτά, τότε θα πρέπει να αυξήσουμε κατά πενήντα τοις εκατό (50%) το ύψος του συστήματος για να ικανοποιηθούν οι ιδιαίτερες ανάγκες του είδους. Ο όγκος του συστήματος για τη φιλοξενία των G. petersii ανεβαίνει έτσι ως τα χίλια τριακόσια λίτρα (1.300 l). Είτε το πιστεύεται είτε όχι αυτός είναι ο σωστός τύπος ενυδρείου για τη φιλοξενία έξι (6) ατόμων του είδους στην αιχμαλωσία. Εάν μάλιστα φροντίσει κανείς να παρέχει κρυψώνες, χαμηλό φωτισμό κλπ, τα ψάρια αυτά θα ευτυχούσαν σε ένα τέτοιου μεγέθους σύστημα. Αυτές είναι στην πραγματικότητα οι προδιαγραφές του συστήματος που θα επέλεγε ένας πραγματικός «χομπίστας» για να διατηρήσει αυτό το είδος στην αιχμαλωσία. Στη θεώρησή μας υπάρχουν αρκετές διαβαθμίσεις των χρηστών στο hobby μας, ξεκινώντας από τους απλούς «ιδιοκτήτες» ενυδρείων και πηγαίνοντας στους «ακουαρίστες», στους «αφοσιωμένους ακουαρίστες», στους «εκτροφείς» και στους «αναπαραγωγείς», για να καταλήξουμε τελικά στους «χομπίστες». Οι φιλολογικές διαφορές των παραπάνω όρων μπορεί να σημαίνουν ελάχιστα ή και τίποτε, αλλά ένας «ιδιοκτήτης» θα αποφάσιζε να διατηρήσει τα έξι (6) άτομα του είδους G. petersii σε σύστημα όγκου ογδόντα περίπου λίτρων (80 l), ενώ ο «χομπίστας» θα σκεφτόταν σοβαρά ακόμη και τα χίλια πεντακόσια λίτρα (1.500 l) για την ίδια ομάδα.

Οι διαφορές μπορεί να μην είναι τόσο εμφανείς μεταξύ ενός απλού «ιδιοκτήτη» ενυδρείου και ενός «χομπίστα», αλλά υπάρχει μία θεμελιώδης διαφορά. Ο απλός «ιδιοκτήτης» θέλει μόνο ένα καλαίσθητο ενυδρειάκι για το σαλόνι του για να το ευχαριστιούνται οι επισκέπτες του. Κάτι σαν ένα ακριβό κομμάτι επίπλωσης που θα δημιουργήσει μια «όμορφη γωνιά». Σ’ αυτές τις περιπτώσεις συνήθως διατηρούνται ποικιλίες χρωματιστών ειδών ψαριών, άσχετα με το πώς ζουν αυτά τα ζώα στους φυσικούς τους υγροτόπους. Από την άλλη πλευρά ο πραγματικός «χομπίστας» θα κάνει αρκετή έρευνα και θα προσπαθήσει να διατηρήσει τα είδη του στην αιχμαλωσία κάτω από τις απολύτως ιδανικές συνθήκες, θα επιχειρήσει να αναπαράγει κάποια ή όλα αυτά τα είδη, θα τα διατρέφει σωστά κλπ. Οι αναπαραγωγείς» ορισμένες φορές θα κάνουν κάποιους (ή και πάρα πολλούς) συμβιβασμούς, λόγω των επαγγελματικών τους απαιτήσεων και γι’ αυτό άλλωστε τους τοποθετήσαμε και χαμηλότερα στην παραπάνω «κλίμακα».

Οπότε, κάποιοι κρίσιμοι παράγοντες που βοηθούν στον υπολογισμό των μεγεθών συστημάτων διατήρησης υδρόβιας ζωής στην αιχμαλωσία με επιτυχία για μεγάλα χρονικά διαστήματα είναι η βαθιά γνώση του φυσικού περιβάλλοντος διαβίωσης αυτών των οργανισμών, οι διατροφικές τους ανάγκες, η γενική και η ιδιαίτερη συμπεριφορά τους και κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που εμφανίζονται ανά είδος, εάν υπάρχουν και τέτοια.

Κάποια από τα ερωτηματικά που ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ να απαντηθούν πριν επιλέξει κανείς το είδος που θέλει να διατηρήσει στην αιχμαλωσία (και σαφέστατα πριν αγοράσει ή κατασκευάσει το σύστημά του), περικλείουν και τα εξής:

● Τα επιθυμητά είδη είναι νυκτόβια ή ημερόβια;

● Πρόκειται για κοπαδιαστά είδη ή για μοναχικά ζώα;

● Ζουν σε ζευγάρια, σε αναπαραγωγικές ομάδες ή σε αποικίες;

● Ποια είναι τα υποστρώματα στα οποία αυτά τα είδη εναποθέτουν το γενετικό τους υλικό;

● Ποια είναι η φυσική τους λεία και πως τα ζώα αυτά τη συλλαμβάνουν;

● Πρόκειται για είδη ζώων που κρύβονται ή ζουν στα ανοιχτά νερά; …

Θα μπορούσαμε εδώ βεβαίως να παραθέσουμε εκατοντάδες τέτοιων ερωτημάτων, αλλά αυτά εδώ είναι καλά για αρχή.

Φυσικά οι υπολογισμοί που παρουσιάσαμε σ’ αυτό το άρθρο έχουν σαν αποτέλεσμα τους ιδανικούς όγκους για κάθε είδος. Με κάποιες τεχνικές και με έξυπνες διαμορφώσεις υποβρυχίων μικροπεριβαλλόντων (κρυψώνες, διαχωριστικά περιοχών κλπ), μπορεί κανείς να διατηρήσει διάφορα είδη σε κάπως μικρότερους χώρους από αυτούς που προκύπτουν από τη χρήση της εξίσωσής μας, έχοντας πάντοτε όμως κατά νου πως αυτή λαμβάνει υπ’ όψιν τις πραγματικές απαιτήσεις συγκεκριμένων ειδών και γι’ αυτό και αυτά τα αποτελέσματα. Έτσι κάθε ένα άτομο του είδους B. lepturus απαιτεί εκείνα τα δύο μέρα και εξήντα εκατοστόμετρα (260 cm) ως Μς και τα απαιτεί οπωσδήποτε. Είμαστε σίγουροι πως θα ακούσετε ακουαρίστες που διατηρούν τα ζώα αυτά σε μικρότερου όγκου συστήματα νομίζοντας και υποστηρίζοντας ότι τα ζώα ευδοκιμούν. Καταλάβετέ το καλά. Τα ζώα δεν περνάνε καλά αλλά δεν μπορούν να μας το πουν. Να μην αναφερθούμε στα «γατόψαρα» του είδους P. hemiliopterus με μήκος των ενηλίκων ατόμων κοντά στο ένα μέτρο και τριάντα εκατοστόμετρα (1,30 cm) και βάρος πάνω από σαράντα χιλιόγραμμα (> 40 kg), ή αναλόγων μεγεθών ζώα που κάποιοι επιμένουν να τα διατηρούν σε συστήματα μόλις πεντακοσίων λίτρων (500 l) ή και ακόμη μικρότερα, ενώ ελπίζουν πως τα ψάρια τους δεν θα μεγαλώσουν τόσο ώστε να μη χωρούν στα ενυδρεία αυτά. Με απλούς υπολογισμούς θα φανεί πως για τέτοια είδη απαιτούνται συστήματα όγκου πάνω από δέκα χιλιάδες λίτρα (10.000 l) και μάλιστα για να στεγαστεί εκεί μόνο ένα (1) άτομο. Παραδεχόμαστε πως και σε τέσσερα με πέντε χιλιάδες λίτρα (4.000 l – 5.000 l) αυτά τα ζώα θα ζήσουν ευτυχισμένα, αλλά δεν υπάρχει καμιά πιθανότητα να ευδοκιμήσουν σε μικρότερα συστήματα. Απλώς υποστηρίζουμε πως το να κρατά κανείς έναν τέτοιο γίγαντα σε ενυδρείο όγκου πεντακοσίων λίτρων (500 l) είναι εγκληματικό και δεν θεωρούμε πως ο ιδιοκτήτης αυτού του ζώου και συστήματος πρέπει να αποκαλείται και «χομπίστας» από πάνω. Βεβαίως μέρος αυτής της ευθύνης φέρουν οι καταστηματάρχες, που επιμένουν να εμπορεύονται είδη που γνωρίζουν παρ’ όλα αυτά πως δεν πρόκειται να διατηρηθούν όπως κανονικά θα έπρεπε. Εδώ η διαφορά έγκειται στο ότι ο εκάστοτε καταστηματάρχης οφείλει να ενδιαφέρεται για τα χρήματά σας, ενώ σ’ εσάς τους ίδιους πέφτει το βάρος της φροντίδας των υδρόβιων οργανισμών που έχετε αποκτήσει. Είναι κοινή λογική πως εάν κανείς δεν αγόραζε τέτοια ψάρια (εκτός από τις σπάνιες περιπτώσεις ακουαριστών που διαθέτουν συστήματα με τον κατάλληλο όγκο), οι χονδρέμποροι θα έπαυαν να τα εισάγουν και οι καταστηματάρχες να τα πωλούν, με αποτέλεσμα τα άμοιρα αυτά ζώα να ζουν τρισευτυχισμένα μόνο στο φυσικό τους περιβάλλον στους υγροτόπους της λεκάνης του Αμαζονίου, ή έστω στα κατάλληλα ενυδρεία.

Θεωρούμε πως αυτή μας η προσέγγιση θα σας δώσει μια χοντρική ιδέα για υπολογισμούς που σχετίζονται στα υδρόβια είδη του γλυκού νερού. Φυσικά αυτή η εξίσωση πρέπει να αναβαθμιστεί περαιτέρω και να εξειδικευτεί ακόμη παραπάνω, όμως κάτι τέτοιο θα την μετέτρεπε σε διαφορετικές εξισώσεις για κάθε ένα είδος και θα την καθιστούσε πολύ δύσχρηστη. Έτσι θα την αφήσουμε ως έχει, ελπίζοντας πως η κοινή λογική θα επιτρέψει στον εκάστοτε καλό χομπίστα να κάνει τις όποιες απαραίτητες ρυθμίσεις.

Η επιμέλεια του Ελληνικού MCH γίνεται εξ' ολοκλήρου από τον Ανδρέα Ηλιόπουλο, στον οποίο οφείλεται άλλωστε και η ύπαρξη της ελληνικής έκδοσης.

Back ] Up ] Next ]

Site Search 

Contact us

       

Malawi Cichlid Homepage © 1999-2006. All rights reserved.